Krimpen

Muziekhandel D. van Krimpen op Noordeinde nr. 51 in Den Haag. Geen nadere gegevens kunnen vinden. Vermoedelijk 1^e helft 20^e eeuw.

Kretzschmar

L. B. Kretzschmar (Loek) begon in 1986 vanuit zijn flat in Rotterdam antiquariaat “Republiek der Letteren”. Het was een gesloten antiquariaat ; de boeken stonden er deels in bananendozen opgeslagen. De verkoop vond voornamelijk plaats op markten en boekenbeurzen. Loek Kretzschmar was mede-oprichter en enige tijd voorzitter van de BOB (Bond van handelaren in oude boeken). Na enige jaren een antiquariaat te hebben gehad in winkelcentrum Babylon bij Station Den Haag Centraal, vestigde hij zich uiteindelijk met een ruim opgezet antiquariaat aan het Noordeinde nr. 158. U kunt er nog steeds terecht.

Kraft

Rond 1862 vestigde P. J. Kraft zijn boekhandel op de Veenestraat nr. 36 in Den Haag in het pand waar eerder de boekhandel van G. de Geus had gezeten (eerder behandeld). Vanaf het begin was hij – zoals veel boekhandelaren in de 19^e eeuw – ook actief als uitgever. In 1870 verhuisde de zaak naar de Spuistraat nr. 58. In 1874 publiceerde de firma Kraft: “Het medium Mr. Ch. E. Williams in Nederland : bijzonderheden over de Haagsche moordhistorie, eene loopende rekening” door A.J. Riko (met een portret van den geest “John King”). In 1877 volgde: “Corax : metempsychozisch kraaienepos in twee zangen : proeve tot verklaring van de Haagsche Boschramp” door Atlas (pseudoniem van J. Steenbergen Staal).

Op 1 januari 1892 kochten de gebroeders Belinfante deze boekhandel, die zij onder de oude naam voortzetten. De leiding kwam in handen van George W. Belinfante. In 1894 gaat boekhandel Kraft op in de N.V. Haagsche Boekhandels- en Uitgevers-Maatschappij. In 1902 wordt deze N.V. geliquideerd, maar de boekhandel op de Spuistraat nr. 58 wordt voortgezet onder eigen naam door F.C. Doornhagen (hier eerder behandeld).   

Kottmann

G. A. Kottmann vestigde in 1908 een boekhandel aan de Valeriusstraat nr. 61 in Den Haag. Uit dit stempel blijkt dat hij met name hoge verwachtingen had van de verkoop van schoolboeken, maar in advertenties is ook sprake van “Algemene Boek-, Papier- en Kunsthandel G. A. Kottmann”. Kottmann gaf ook een aantal publicaties uit, waaronder in 1911 het uiterst curieuze werk van J.L.W.P Matla en G.J. Zaalberg van Zelst, getiteld: “Dynamistographie : het geheim van de dood deel 2”. De schrijvers beweren daarin dat de mensenziel stof is en dat het stoffelijk wezen, dat zich na de dood afscheidt een denkend, zichzelf bewust wezen is, dat zij “krachtmensch” noemen (er is dus nog hoop!). Met een door de auteurs geconstrueerd toestel kunnen zij het volume en gewicht van dit gasvormig lichaam bepalen. Dit werk is antiquarisch gezocht. Er bestaat ook een franse versie van.

Naar zeggen was Kottmann een harde werker en een man van hoge idealen. Dit kon echter niet voorkomen dat hij in december 1913 failliet werd verklaard. Zijn uitgeef-activiteiten zette hij nog kort voort (tot 1918). In 1917 publiceerde hij de “Verzamelde gedichten : poëtisch en rhytmisch proza” van Edward B . Koster.

Na het faillissement vestigde zich in het pand aan de Valeriusstraat nr. 61 boekhandel J. N. Vlek, waarover later meer.

G.A. Kottmann overleed in 1959.       

Koning

Th. J. de Koning richtte in 1888 kantoorboekhandel De Koning op aan de Passage nr. 36  in De Haag. Men kon er terecht voor papier, kantoorbenodigdheden, teken- en schilderbehoeften, maar ook voor kastranden, punaises, gom en lijm om porselein te lijmen. In 1893 werd de zaak uitgebreid en werd de adressering Passage nr. 36-38. Daar zou het niet bij blijven want in 1904 is de nummering 36-38-39. In 1931 werd bij de liquidatie van het filiaal van boekhandel M. M. Couvée aan de Goudsbloemlaan nr. 3 door de firma De Koning op dat adres een tweede vestiging geopend. Toen de oprichter in 1932 overleed, sprak op de uitvaartplechtigheid de algemeen directeur van de zaak, de heer J. Th. Albrecht. De winkel blijft voortbestaan onder de naam De Koning, maar in de wandeling sprak iedereen over boekhandel Albrecht. In 1937 werd de zaak door Albrecht overgenomen en onder eigen naam aan de Passage voortgezet (hier eerder behandeld).

Kantoorboekhandel De Koning ging echter onder leiding van P. J. Leunis door op een nieuw adres, Noordeinde nr. 10, bij de Plaats. Het filiaal aan de Goudsbloemlaan wordt gehandhaafd. Op sommige etiketten is dan ook sprake van “De Koning’s filialen”. Op 3 october 1938 (toen men in Leiden wel iets anders aan het hoofd had) werd het 50-jarig bestaan uitbundig gevierd (zie één van de etiketten).

In de jaren ’40 is G. Bomhof de eigenaar en in de laatste periode was de zaak in handen van Mevr. J.C.J. Verwater-van Leeuwen. De namen Bomhof en Verwater staan ook op de modernste etiketten. Hoe lang kantoorboekhandel De Koning bestaan heeft, heb ik niet kunnen achterhalen, Maar uit de moderne etiketten kunnen we wel afleiden dat de winkel toen alleen nog op de Goudsbloemlaan zat.

Koens

De Haagse boekhandel Koens kwam al eerder ter sprake bij de behandeling van de Centrale Esperanto Boekhandel en boekhandel Archipel. Vanaf 1905 richtte Johannes Coenraad Koens (geb. 1878) zich samen met zijn vrouw Maria M. J. de Rooy eerst op de verkoop van boeken over vegetarisme vanuit hun woning aan de Heemstraat nr. 72. In 1908 begon Koens zijn eigen boekhandel “F.C. Koens” in de Bonistraat nr. 8. Rond deze tijd startte hij ook met de Centrale Esperanto Boekhandel. In 1913 gaf de zaak de volgende publicatie uit: “Waarom wij de Theosofische Vereeniging verlaten” (28 pag.). De winkel verhuisde in 1915 naar de Bankastraat nr. 2A. Rond die tijd komen we ook de aanduiding “Archipel Boekhandel F. C. Koens” tegen. Nadat Koens in 1922 emigreerde, werd de boekhandel voortgezet door zijn vrouw mevr. Koens-de Rooij, bijgestaan door haar zoon Frits Koens. Vanaf ca. 1933 wordt Bankastraat nr. 2A omgenummerd naar nr. 10. Dan komen we ook de etiketten tegen die vermelden ”Boekhandel A. Koens”. De zaak aan de Bankastraat werd een aantal keren (o.a. bij het 50-jarig bestaan) verbouwd en uitgebreid. Vanaf 1968 maakte boekhandel Koens deel uit van de boekhandelsgroep Verbo (Verenigde Boekhandelaren). Rond 1974 kwam de zaak in handen van het concern Meulenhoff/Bruna. In 1975 is er sprake van de “Algemene Boekhandel v/h Koens”. Deze zaak komt op een gegeven moment in handen van het echtpaar L. en Inge Bauer. De algemene boekhandel op de Bankastraat specialiseert zich o.a. in sociale wetenschappen en daarnaast begint het echtpaar in de Elandstraat nr. 58 een 2^e zaak onder de naam “Natuur & Boek”, gespecialiseerd in boeken over de natuur in de breedste zin. Later verhuist “Natuur & Boek” naar het aloude adres Bankastraat nr. 10 en concentreert de winkel zich op dit specialisme. In 1998 verdwijnt de winkel uit Den Haag en wordt opgenomen onder dezelfde naam in Museum Naturalis in Leiden. In 2015 stopt het museum tot teleurstelling van veel natuurliefhebbers  met deze grote gespecialiseerde boekhandel. Een kleinere voorraad wordt geintegreerd in de algemene museumwinkel.  

Kloots

De Haagse algemeene boekhandel, boek- en kantoordrukkerij van Adrianus Kloots is actief geweest van ca. 1814 tot ca. 1854. Men kon in deze zaak ook terecht voor bindwerk en schrijf- en kantoorbehoeften. De firma was ook zeer actief als uitgever. In veertig jaar werden er meer dan 200 publicaties uitgegeven. Ik noem er twee:

“Willem Baarland : voor jongeren in het schoonste, doch tevens gevaarlijkste tijdperk hunnes levens” door een Nederlander (=W.J. Brugts)(1829).

“De onechte dochter : een verhaal uit het werkelijke leven, ter bevordering van maatschappelijk en huiselijk geluk” door Van Spall.

De firma Kloots & Comp. Is nogal eens verhuisd. Een poging tot reconstructie: Vlamingstraat (1820/21), Spui, Westzijde letter Q, no. 20 (1824/1853), Lange Pooten, schuins over de Begijnestraat, letter K, no. 165 (1829/1839), Groenmarkt (1840) en 1^e Wagenstraat, letter S, no. 46 (1845/1846).

Toen Kloots het pand aan de Lange Pooten verliet, vestigde zich daar de hier eerder behandelde boekhandel Doorman.