Mul Haarlem

In april 1883 vestigde H. N. (Huybert Nicolaas) Mul (1856-1936) zich als boek- en muziekhandelaar/uitgever op het adres Kruisstraat nr. 41 in Haarlem. Hij had daarvoor ervaring opgedaan bij P. N. Sombeek in Zaandam , W. C. de Graaff in Haarlem en P. Gouda Quint in Arnhem. Tussen 1885 en 1923 gaf de zaak diverse publicaties uit, waaronder een aantal proefschriften. Een aantal juridische uitgaven werd samen met de Haarlemse firma G. G. Vonk gepubliceerd. In 1892 verhuisde de zaak naar het aangekochte pand op Kruisstraat nr. 25. In de jaren ’20 wordt als mede-eigenaar Pieter Mul vermeld. Dan is er sprake van de ”boek-, muziek-, papier- en kunsthandel/advertentiebureau H. N. Mul”. Begin jaren ’30 presenteert de zaak zich enkele jaren als Internationale Boekhandel H. N. Mul, met als eigenaren C. P. Mul en J. J. Alta. In 1934 krijgt de firma de rechtsvorm van een commanditaire vennootschap. De oprichter overleed in 1936 en in 1940 ging boekhandel Mul samen met boekhandel Stap (waarop ik later hoop terug te komen) op in de “Centrale Boekhandel, v/h H. N. Mul & v/h J. M. Stap”. Dit was een filiaal van de firma De Erven Loosjes.

Mühlhaus Haarlem

W. C. Mühlhaus had tussen 1933 en 1951 een boek- en kantoorboekhandel, annex leesbibliotheek op het adres Gen. Cronjéstraat nr. 84 in Haarlem.

Loosjes Haarlem

De boekhandel/drukkerij/uitgeverij van de familie Loosjes in Haarlem werd tussen 1783 en 1970 bemand door 5 generaties. In 1783 vestigde Adriaan Loosjes Pz. (1761-1818) zich als uitgever/drukker/boekhandelaar in een pand aan de Damstraat. Hij was zeer actief als schrijver en gaf in de eerste jaren dan ook veel eigen werk uit. Eén van zijn bekendste werken : “Het leven van Maurits Lijnslager” (1808). Hij was ook maatschappelijk zeer actief. Zo kwam op zijn initiatief in 1794 de Haarlemse uitleenbibliotheek tot stand en in 1815 was hij mede-oprichter van de Vereniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels. Verder verdient vermelding dat hij spontaan uitgaven afstond aan de Nationale Bibliotheek. Na zijn overlijden in 1818 nam zijn enige zoon, Vincent Loosjes (1786-1841), die een drukkerij had in de Lange Veerstraat, de zaak over onder de naam Fa. Wed. A. Loosjes Pz. In juli 1824 werden boekhandel en drukkerij verplaatst naar de Oudegracht, bij de Groote Houtstraat, Wijk 3, nr. 161 rood. Vincent werd na zijn overlijden in 1841 opgevolgd door zijn zoons, eerst Vincent Jr., later Pieter (1836-1910) en Jan Izaac (1839-1881). In de jaren ’60 verhuisde de firma naar de Gedempte Oudegracht nr. 88. Toen Jan Izaac in 1881 overleed zette broer Pieter de zaak alleen voort, maar ging in oktober 1898 een vennootschap aan met zijn zoons Vincent (1869-1931) en Martinus (1870-1951). Vincent leidde de boekhandel/uitgeverij, Martinus de drukkerij. In 1901 trad Vincent uit de vennootschap en zette de uitgeverij onder eigen naam voort. In 1920 werden boekhandel en uitgeverij gescheiden. De boekhandel werd ondergebracht in een NV met als directeur Antonie van Weerden, die al 16 jaar bij het berdrijf werkzaam was. In april 1920 verhuisde de boekhandel naar de Groote Houtstraat nr. 100. De naam luidde voortaan NV Boekhandel De Erven Loosjes. In 1933 werd het 150-jarig bestaan gevierd, o.a. met een tentoonstelling van de publicaties van de oprichter Adriaan Loosjes. Van Weerden kende later als directeur de volgende opvolgers: Johannes Gijsbertus van Doorn (1946-1956) en H. H. Meinema (1956-1962). De uitgeverij was tot in de jaren ’40 actief. In die tijd scoorde men vooral met veel titels van de bekende schijfster van jeugdboeken Cissy van Marxveldt. In de jaren ’50 werd een filiaal geopend op de Rijksstraatweg nr. 125. Beide zaken hebben ook een tijdlang leesbibliotheek-afdelingen gehad die in 1962 werden opgeheven. Toen Loosjes in 1970 op de Groote Houtstraat de deuren sloot, werd het filiaal op de Rijksstraatweg overgenomen door Harry en Tiny Cats die de zaak voortzetten onder de naam “Loosjes Boeken”.

Leusen Haarlem

In juli 1872 opende Ambrosius Leusen een “magazijn van schrijf- en teekenbehoeften, papier en galanteriën” op het adres Groote Houtstraat W 3, nr. 635 in Haarlem. Het was een zaak van rooms-katholieke signatuur. Leusen verkocht ook gebedenboekjes, rozenkruisen en plaatjes en souvenirs voor de 1ste H. Communie. In 1877 gaf de zaak een prachtige steengravure uit als herinneringsplaat van wijlen Mgr. Gerardus Petrus Wilmer, bisschop van Haarlem. Vanaf ca. 1879 wordt als adres vermeld Groote Houtstraat nr. 25. Rond 1887 verandert het adres opnieuw, dan Groote Houtstraat nr. 27, hoek Anegang. In 1888 meldt de firma een “ruime keuze aan nouveautés te hebben ontvangen voor het Sint Nicolaasfeest”. Toen Ambrosius Leusen in november 1897 overleed, zette zijn weduwe mevr. A. Leusen-Van Starrenburg samen met haar kinderen de zaak voort. De winkel werd in 1932 opgeheven.

Van Leeuwen (Wilhelmina Bazar) Haarlem

De Wilhelmina Bazar op het adres Houtplein nr. 6 in Haarlem kwam al eerder ter sprake bij de kantoorboekhandel van de Gebrs. Korstjens. Dit warenhuis met een zeer gevarieerd aanbod werd in 1912 opgericht door W. H. van Leeuwen. De klanten konden er terecht voor wandeltaschjes, sigarenkokers, speelgoed etc. etc. Voor 25 cent kon men er “ledige bierflesjes laten vullen met wasch-ammoniak”. De reden dat de zaak hier voorbij komt, is gelegen in het feit dat de bazar ook briefkaarten, school- en schrijfbehoeften en kantoorartikelen verkocht. Toen de bazar in de jaren ‘30 werd overgenomen door de kantoorboekhandel van de Gebrs. Korstjens kwam de nadruk steeds meer te liggen op technisch speelgoed, met name treinen. De zaak heeft vermoedelijk tot ca. 1972 bestaan.

Leesbibliotheek voor goede boeken Haarlem

G. Schilte begon in 1941 de “Leesbibliotheek voor goede boeken” op het adres v. Wickevoort-Crommelinstraat nr. 53, hoek Ambachtstraat in Haarlem. De zaak heeft tot 1955 bestaan. Schilte bood toen zijn “goed geoutilleerde bibliotheek” ter overname aan. Tussen 1941 en 1955 was het aantal titels in zijn bibliotheek afgenomen van 10.000 tot 7.000. In 1946 meldde de eigenaar: “onze boeken zijn goedgekeurd door de R.K. leeszaal”. Een hele geruststelling!

Lectura Haarlem

“Lectura” was in Nederland de favoriete naam voor een leesbibliotheek. Alleen in Haarlem a l waren er in de loop der jaren minstens 4 leesbibliotheken met deze naam (Kleine Houtstaat nr. 78 / Rijksstraatweg nr. 100 / Warmoesstraat nr. 7 (ook nr. 10) en Pieter Kiesstraat nr. 40). Bij de zaak waarvan hier een stempel wordt getoond, gaat het niet om een leesbibliotheek, maar om een “oude en nieuwe boekhandel”. In de jaren ’30 gevestigd op het adres Jansstraat nr. 28. De nadruk lag wel op de 2e hands handel. Uit een advertentie: “Wij koopen uw oude boeken tegen deskundigen prijs”.