Geradts Hilversum

In 1856 vestigde de uit Zierikzee afkomstige typograaf Johannes Geradts (1837-1925) zich in Hilversum. In 1859 nam hij de boekdrukkerij/boekhandel over van wijlen Pieter Marinus van Cleef aan de Vaartweg. De boekhandel bevond zich op het adres Kerkstraat nr. 40. De drukkerij was ook enige tijd op de Kerkstraat nr. 6, b/d Groest gevestigd. De overname werd mede gefinancierd door zijn vriend en zwager Jacob Peet Jansz. met wie hij een vennootschap aanging: “Johs. Geradts & Comp.” Ook op maatschappelijk gebied speelden de heren in Hilversum een rol. Zij waren bijvoorbeeld betrokken bij de oprichting van de “Katholieke Penningvereeniging” die de bouw van een kerktoren financierde bij de Sint Vituskerk. Tussen 1876 en 1895 gaf de firma ook diverse publicaties uit. Enkele proefschriften, maar ook in 1862: “De toestand der Hilversumsche fabrieksarbeider”, door K. Perk Vlaanderen. Johs. Geradts startte in 1871 ook met de uitgave van “Het Gooische Nieuwsblad”, de voorloper van de “Gooi en Eemlander”. In 1901 deed Johs. Geradts zijn boek- en papierhandel/handelsdrukkerij over aan M. Blommesteijn (hier eerder behandeld), die nog geruime tijd bleef vermelden “v/h Johs. Geradts”. Geradts bleef daarna nog lang op diverse terreinen maatschappelijk actief in Hilversum.

Ella Hilversum

Louis August van Reijen (1893-1971) begon in 1921 een verzendboekhandel onder de naam “Ella” in Breda (naam afgeleid van de initialen van de eigenaar). In 1923 besloot hij ook een fysieke boekhandel te openen, waar in 1933 ook een leesbibliotheek aan werd toegevoegd. Na de oorlog opende de zeer ambitieuze Van Reijen in diverse plaatsen (o.a. Den Haag en Rotterdam) filialen onder dezelfde naam (totaal 9 Ella-vestigingen). In 1947 werd als één van de eerste filialen “Ella” in Hilversum geopend op het adres Kerkstraat nr. 66. Ook hier was een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. Zoon Jan van Reijen werd met de leiding belast. De leesbibliotheek werd al in 1949 overgenomen door J. van Dijk die hem onder de naam “Vondel” voortzette op de Eikbosserweg nr. 140. Rond 1966 werden de meeste Ella-filialen, ook Hilversum, verkocht aan de Standaard Boekhandel. Ella bracht ik overigens al eerder ter sprake in de series over boekhandels in Den Haag en Rotterdam.

Elk wat wils Hilversum

“Elck wat wils” was zeer waarschijnlijk de meest voorkomende naam voor leesbibliotheken in Nederland. P. J. S. Bijlard opende op zaterdag 14 augustus 1942 leesbibliotheek “Elk wat wils” (zonder c dit keer) op het adres Faisantenstraat nr. 36 in Hilversum. Nadere gegevens ontbreken.

Ebert Hilversum

De boek- en kantoorboekhandel van de familie Ebert behandelde ik al eerder in de serie Amsterdamse boekhandels. In 1906 deelde de toenmalige eigenaar van het Amsterdamse bedrijf, Johan Ebert Jr., mee dat zijn zoon Jan Willem Ebert voor eigen rekening een boekhandel begon in Hilversum. De zaak ging al heel snel opereren onder de naam “N.V. Hilversumsche Boekhandel, v/h J. W. Ebert”. Het eerste adres was ’s-Gravelandscheweg nr. 28. Later verhuisde de winkel naar de ’s-Gravelandschweg nr. 46a-b (ook wel nr. 46a). Vanaf ca. 1916 wordt er van de oorspronkelijke Amsterdamse vestiging niet veel meer vernomen en dan draait het bij de firma Ebert duidelijk om Hilversum. In de jaren ’20 worden er filialen geopend in Bussum op de Nassaulaan nr. 21 en in Utrecht op de Biltstraat nr. 12. Vanaf ca. 1920 beschikte de zaak ook over een leesinrichting/leesbibliotheek onder de naam “Hildebrand” op het adres waar eerder de boekhandel zat: ’s-Gravelandscheweg nr. 28 (opgeheven in 1935). Net zoals in Amsterdam trad Ebert ook in Hilversum af en toe op als uitgever. Een voorbeeld: “Wat een volgende oorlog zal zijn”, door W. L. van Warmelo (1931). Toen Jan Willem Ebert in 1939 overleed, ging de zaak over in handen van Pieter Laghuwitz. Vanaf 1947 wordt als eigenaar J. de Vries genoemd. Eind jaren ’50 was er in Hilversum ook nog een 2e vestiging op het adres Meidoornstraat nr. 1. In de laatste periode werd de winkel gedreven door C. J. Kramer. De zaak heeft, voor zover ik heb kunnen nagaan, tot ca. 1963 bestaan.

Does Hilversum

De spiegel- en lijstenmakerij, boekbinderij, kunst- en plaathandel van de heren J. Does Sr. en Jr. was vanaf ca. 1913 gevestigd op het adres Havenstraat nr. 79 in Hilversum. In juli 1920 werd de zaak verplaatst naar de Havenstraat nr. 48. Op de 3 etiketten is de bemanning van de zaak goed te volgen: eerst J. Does (de vader), daarna vader en zoon samen J. Does & Zn en later J. Does Jr. De zoon heeft het tot ca. 1949 volgehouden.

Bomas HIlversum

H. Bomas had in de jaren ’80 van de 19e eeuw een boek- en papierhandel op het adres Vaartweg nr. 5 in Hilversum. In juni 1889 deed hij de zaak over aan de heer Flörke.

Boelens Hilversum

In 1927 vestigde M. Boelens zich met een sigarenwinkel op het adres Koningsstraat nr. 94 in Hilversum. De zaak werd later uitgebreid met een kantoorboekhandel en leesbibliotheek (8 cent per deel, 3 delen voor 20 cent). Vanaf 1940 verbleef de winkel op het adres Hooge Laarderweg nr. 127. De zaak onderscheidde zich met een moderne etalage-automatiek voor sigaretten en sigaren. Men beschikte ook over een vulpenreparatie-inrichting. In 1952 werd het 25-jarig jubileum gevierd. Hoe lang de zaak nog bestaan heeft, is mij niet bekend.