Spoon Haarlem

Op het adres Zijlstraat nr. 71 in Haarlem volgden eind 19e eeuw de boekhandelaren elkaar in rap tempo op. Vóór 1886 bevond zich op dit adres de boekhandel van A. J. Knoop. In juni 1886 deed zijn weduwe mevr. A. J. Knoop-Bakker de boek-, muziek- en papierhandel over aan E. Binnendijk. Al in januari 1888 verkocht Binnendijk de winkel aan L. Spoon, van wie hier een etiket is afgebeeld. Spoon vermeldde nog steeds de naam van A. J. Knoop. Inmiddels was er ook een leesbibliotheek (met leesportefeuilles) in de zaak aanwezig. Spoon zette de zaak voort tot 1895. Vanaf dat jaar was op Zijlstraat nr. 71 de boek-, muziek- en kunsthandel, annex leesbibliotheek van P. Kuipers gevestigd. Kuipers verkocht de zaak in december 1900 alweer aan G.W. Groeneveld.

Spiering Haarlem

Joh. Spiering zette eind jaren ’50 op het adres Warmoesstraat nr. 16 in Haarlem de kantoorboekhandel/leesbibliotheek van Willem F. M. H. Lasschuit voort, die daar vanaf ca. 1942 gevestigd was. De zaak presenteerde zich vanaf dat moment als “Spiering’s kantoorboekhandel/leesbibliotheek”. De leesbibliotheek werd in 1962 opgeheven.

Sol Haarlem

Op 1 juni 1900 opende D. Sol een “algemeene boekhandel” op het adres Koningstraat nr. 1 in Haarlem. Hij werd bij zijn toekomstige clientèle van harte aanbevolen door twee boekhandelaren waar hij eerder werkzaam was: de firma Brinkgreve in Deventer en door de heer Braat van de firma Blussé & Van Braam in Dordrecht. Hoe lang de zaak bestaan heeft, is mij niet bekend.

Schipper Haarlem

In augustus 1902 draagt W. Küppers zijn boekhandel op het adres Jansstraat nr. 14 in Haarlem over aan zijn “bediende” J. Schipper, die de zaak onder eigen naam voortzet. Küppers gaat vanaf dat moment al zijn aandacht wijden aan het redactiewerk voor zijn “Nieuwe Haarlemsche Krant”. J. Schipper laat er geen misverstand over bestaan dat het bij zijn winkel om een rooms-katholieke boekhandel gaat. Een tekst uit een advertentie: “Katholieken! Leest geen liberale bladen meer. Voor uw zaken hebt gij deze niet meer nodig. Gij kunt volstaan met de Maasbode. Agent voor Haarlem J. Schipper”. Uiteraard bood de zaak naast boeken ook religieuze artikelen aan, zoals bijv. Beuroner beelden en kruisen. In mei 1908 werd de winkel verplaatst naar de Groote Houtstraat nr. 26. In 1911 werd de firma een naamloze vennootschap, met als vennoten/directeuren J. Schipper en H. J. Ganzeboom Jr. In 1917 verbleef de zaak nog korte tijd op het adres Zijlstraat nr. 96, maar in 1918 werd de winkel opgeheven.

Rooij Haarlem

In 1865 opende P. M. Geijer, als broodwinning voor zijn twee ongehuwde dochters, een kantoorboekhandel op het adres Anegang nr. 14 in Haarlem. In 1900 deden de inmiddels bejaarde dames de zaak over aan Anton de Rooij, die de winkel onder eigen naam voortzette: “Fa. Anton de Rooij”. In 1910 trok De Rooij zich terug. Het bedrijf werd toen overgenomen door Jos van der Elsen, die de naam Anton de Rooij handhaafde. De nieuwe eigenaar begon naast de kantoorboekhandel met een lichtdrukinrichting/drukkerij/binderij, die later verhuisde naar de Schagchelstraat nr. 14 (“Eerste Haarlemse Electrische Lichtdrukinrichting Fa. Anton de Rooij”). In 1939 werd op dat adres een geheel nieuw pand voor dit doel ingericht. In 1924 plaatste de kantoorboekhandel een curieuze advertentie: “wie voor f. 25.- a contant koopt, ontvangt gratis een rijwielbelastingplaatje: wij betalen uw rijwielbelasting!”. De kantoorboekhandel op de Anegang werd in de loop der jaren verschillende keren uitgebreid. Rond 1960 vierde Jos van der Elsen zijn 50-jarig jubileum. De zaak werd inmiddels door zijn zoons geleid.

Rookmaaker Haarlem

De boek- en kunsthandel van Jacs. Rookmaaker wordt voor het eerst vermeld in 1870. De zaak bevindt zich op de Groote Houtstraat nr. 11 in Haarlem. In oktober 1872 nam Rookmaaker, na diens overlijden, de boekhandel over van Eugène Emile von München en voegde deze zaak toe aan zijn eigen boekhandel. Vanaf dat moment luidde de naam “Boek- en kunsthandel Von München & Rookmaaker”. De zaak had ook een leesbibliotheek-afdeling mét leesinrichting, één van de grotere van Haarlem. In 1894 bood Rookmaaker in een advertentie de volgende publicatie aan: “Een woord en een vraag tot mannen en vrouwen van karakter, van oordeel en van geweten”. Een titel die wellicht ook nu nog op belangstelling zou kunnen rekenen. In januari 1896 verkocht Jacs. Rookmaaker zijn zaak aan G. F. Gunning die de winkel onder eigen naam voortzette.

Renting Haarlem

Voor zover ik heb kunnen nagaan heeft de leesbibliotheek van G. A. Renting in Haarlem maar kort bestaan. In 1959 wordt de zaak voor het eerst vermeld in de Lijst van Leesbibliotheekhouders, dan op het adres Deckerstraat nr. 1. In januari 1960 verhuisde “Renting’s Leesbibliotheek” naar de Santpoorterstraat nr. 57. Dat heeft niet lang geduurd, want al vrij snel daarna blijkt zich op dit adres L. van Hengel te bevinden met zijn leesbibliotheek/boekhandel (hier eerder voorbijgekomen).