Ham Hilversum

Johan David Ham begon in oktober 1895 een boek- en kunsthandel/drukkerij op het adres ‘s-Gravelandseweg nr. 28 in Hilversum. Al in 1896 ging hij samenwerken met Julius Wilhelmus August Seyler en de naam van de zaak werd toen “boekhandel “Ham en Seyler”. Per 1 januari 1898 ging deze zaak in liquidatie en toen zette Seyler de boekhandel voort met J. Reddingius: Fa. Seyler & Reddingius”. In 1900 gaven zij de volgende publicatie uit: “Holland’s Leeuw, tijdzang opgedragen aan Z.E. Paul Kruger, president der Zuid-Afrikaansche Republiek”, door J. H. de Veer. Seyler en Reddingius gingen in juni 1901 ook al weer uit elkaar en vanaf dat moment zette Reddingius een boekhandel voort onder de naam : “In het Boekhuis” op het adres Langestraat nr. 126. Op het 1e adres van Ham, de ’s-Gravelandseweg nr. 28, vestigde zich begin 20ste eeuw boekhandel Ebert, hier eerder behandeld.

Gooise Muziekhandel

De ”Gooise Muziekhandel en Antiquariaat” was in de jaren ’60 gevestigd op het adres Spoorstraat nr. 21 in Hilversum. “Dé speciaalzaak voor nieuwe en antiquarische muziek, snaren, rieten, hars en prenten”.

Gooische Boekhuis Hilversum

Anthonie van der Horst, afkomstig uit de Jordaan, opende in 1906 samen met zijn vriend P. den Bak in Hilversum een boekhandel op het adres Hilvertsweg nr. 42 en een boekbinderij op Hilvertsweg nr. 90, vanaf augustus 1906 nr. 95. In 1908 werd de boekhandel verplaatst naar de Havenstraat nr. 107. Het ging om een zgn. “oude en nieuwe boekhandel” (dus ook 2e hands boeken). Met de handel in 2e hands boeken begon hij eerst met een kraam op de markt. In 1913 verhuisde de zaak opnieuw, dan naar Havenstraat nr. 25. In 1918 gaf Van der Horst de volgende publicatie uit: “De bediening der verzoening : gedachtenisrede over 2 Cor. 5: 18c gehouden 2 december 1917 in de Torenlaankerk te Hilversum ter herinnering aan 25-jarige evangeliebediening op 27 november 1917”, door A van Andel. Vanaf de jaren ’20 was er ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden (opgeheven in 1941). Toen Antonie van der Horst Jr. zijn intrede deed, presenteerde de zaak zich als “A. van der Horst & Zoon”. Al op de Havenstraat nr. 107 (zie blauwe etiket) werd de naam “’t Gooische Boekhuis” gebruikt, maar vanaf ca. 1934 is dit de vaste naam voor deze boekhandel. In die jaren wordt ook enige tijd als 2e adres (filiaal) Neuweg nr. 94 vermeld. In 1935 werd de zaak op de Havenstraat geheel verbouwd. In de oorlogsjaren opende Van der Horst een apart antiquariaat aan de overkant van zijn winkel op Havenstraat nr. 2d. Na de oorlog werden meerdere zonen van de oprichter (o.a. de oudste zoon Barend) in de zaak actief. In 1980 verhuist de winkel naar de Vaartweg; in die periode is er ook sprake van een filiaal in ’s-Graveland op het adres Noordereind nr. 241, waar naast kantoorartikelen ook speelgoed werd verkocht. In 1992 doet met Antonie van der Horst, de zoon van Barend, een nieuwe generatie zijn intrede. ‘t Gooische Boekhuis werd uiteindelijk per 1 oktober 2002 opgeheven.

Goldschmeding Hilversum

Muziekhandel Goldschmeding behandelde ik al eerder in de serie over Den Helder en Haarlem. De firma werd in 1872 in Amsterdam opgericht door Gerardus Alexander Goldschmeding en zou uitgroeien tot één van de grootste muziekhandels van Nederland. Vier zonen van de oprichter gingen in 1898 een vennootschap aan en breidden de zaak uit met diverse vestigingen in het land (o.a. Rotterdam, Goes, Kampen, Purmerend, Haarlem, Den Helder én Hilversum). De vestiging in Hilversum werd geopend in 1923. De zaak bevond zich op het adres Vaartweg nr. 13. Het bedrijf werd in 1986 opgeheven.

Geradts Hilversum

In 1856 vestigde de uit Zierikzee afkomstige typograaf Johannes Geradts (1837-1925) zich in Hilversum. In 1859 nam hij de boekdrukkerij/boekhandel over van wijlen Pieter Marinus van Cleef aan de Vaartweg. De boekhandel bevond zich op het adres Kerkstraat nr. 40. De drukkerij was ook enige tijd op de Kerkstraat nr. 6, b/d Groest gevestigd. De overname werd mede gefinancierd door zijn vriend en zwager Jacob Peet Jansz. met wie hij een vennootschap aanging: “Johs. Geradts & Comp.” Ook op maatschappelijk gebied speelden de heren in Hilversum een rol. Zij waren bijvoorbeeld betrokken bij de oprichting van de “Katholieke Penningvereeniging” die de bouw van een kerktoren financierde bij de Sint Vituskerk. Tussen 1876 en 1895 gaf de firma ook diverse publicaties uit. Enkele proefschriften, maar ook in 1862: “De toestand der Hilversumsche fabrieksarbeider”, door K. Perk Vlaanderen. Johs. Geradts startte in 1871 ook met de uitgave van “Het Gooische Nieuwsblad”, de voorloper van de “Gooi en Eemlander”. In 1901 deed Johs. Geradts zijn boek- en papierhandel/handelsdrukkerij over aan M. Blommesteijn (hier eerder behandeld), die nog geruime tijd bleef vermelden “v/h Johs. Geradts”. Geradts bleef daarna nog lang op diverse terreinen maatschappelijk actief in Hilversum.

Ella Hilversum

Louis August van Reijen (1893-1971) begon in 1921 een verzendboekhandel onder de naam “Ella” in Breda (naam afgeleid van de initialen van de eigenaar). In 1923 besloot hij ook een fysieke boekhandel te openen, waar in 1933 ook een leesbibliotheek aan werd toegevoegd. Na de oorlog opende de zeer ambitieuze Van Reijen in diverse plaatsen (o.a. Den Haag en Rotterdam) filialen onder dezelfde naam (totaal 9 Ella-vestigingen). In 1947 werd als één van de eerste filialen “Ella” in Hilversum geopend op het adres Kerkstraat nr. 66. Ook hier was een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. Zoon Jan van Reijen werd met de leiding belast. De leesbibliotheek werd al in 1949 overgenomen door J. van Dijk die hem onder de naam “Vondel” voortzette op de Eikbosserweg nr. 140. Rond 1966 werden de meeste Ella-filialen, ook Hilversum, verkocht aan de Standaard Boekhandel. Ella bracht ik overigens al eerder ter sprake in de series over boekhandels in Den Haag en Rotterdam.

Elk wat wils Hilversum

“Elck wat wils” was zeer waarschijnlijk de meest voorkomende naam voor leesbibliotheken in Nederland. P. J. S. Bijlard opende op zaterdag 14 augustus 1942 leesbibliotheek “Elk wat wils” (zonder c dit keer) op het adres Faisantenstraat nr. 36 in Hilversum. Nadere gegevens ontbreken.