Evangelische Boekenkiosk Den Helder

Over de Evangelische Boekenkiosk op het Julianaplein in Den Helder heb ik helaas geen gegevens kunnen vinden. Ik volsta dus met het afgebeelde etiket.

Egner Den Helder

H. J. P. (Heinrich Johan Paul) Egner (1875-1962) begon in 1903 een boekhandel en handelsdrukkerij/uitgeverij op het adres Keizerstraat nr. 37 in Den Helder. Later was er ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. Egner was ook hoofdagent voor Den Helder van “De Nieuwe Courant”. In 1900 gaf Egner een boekje uit van eigen hand getiteld “In storm en ijs”. De zaak gaf opvallend vaak publicaties uit waarvan een deel van de opbrengst ten goede kwam aan een goed doel. Zo verscheen in 1904 “Een visschersleven : een novelle”, door H. van Ronkel, een uitgave “ten voordeele van de nagelaten betrekkingen der slachtoffers van de storm op 6-7 october 1904”. Egner gaf ook veel jeugdboeken uit, o.a. van de auteur W. Mets. De meest succesvolle titel was “Visschers Grietje” (24 drukken!). In 1947 kwam de leiding van de zaak in handen van F. J. (Frederik Jacobus) Egner. In 1962 werd het pand op de Keizerstraat grondig verbouwd en gemoderniseerd. In de jaren ’80 komt de nadruk te liggen op de handel in kantoorinstallaties; dan is er sprake van Egner B.V. (in 1993 Egner Holding B. V.). Tot op de dag van vandaag is er sprake van “Egner Thuis op kantoor” op het adres Industrieweg nr. 27, nu onderdeel van de Noordhuis Groep.

Drie Boekjes Den Helder

De exacte periode waarin boekhandel “De Drie Boekjes” actief was, is mij niet bekend. In 2002 stond deze commanditaire vennootschap onder leiding van J. Pfann. In 2011 werd deze laatste zelfstandige boekhandel van Den Helder, gevestigd op het adres Keizerstraat nr. 58-60, failliet verklaard. De zaak was toen deelnemer aan de franchiseketen “Plantage Boekhandels” en de naam luidde toen “Plantage Books & More De Drie Boekjes”

Bron Den Helder

Er zijn/waren in Nederland verschillende evangelische boekhandels met de naam “De Bron”. Deze winkels worden vaak zonder winstoogmerk gerund door vrijwilligers. Het primaire doel is de verspreiding van het evangelie. In Den Helder was evangelische boekhandel “De Bron” gevestigd op de Koningstraat. Uit de etiketten blijkt dat de zaak op twee verschillende huisnummers heeft gezeten, nr. 115 en nr. 137. Gesignaleerd in de jaren ’90, maar de exacte periode is mij niet bekend.

Braam Den Helder

De kantoorboekhandel van J. Braam bracht ik al eerder ter sprake bij Breezand, waar de zaak gevestigd was op het adres Wijdenes Spaansweg nr. 49. Daar werd ook het filiaal in Noord Scharwoude genoemd in de Dorpsstraat nr. 87. Dit etiket vermeldt een 3e vestiging in de wijk Falga in Den Helder (jaren ’80).

Duinker/Bok Den Helder

In november 1897 vestigde J. C. (Jan Cornelis) Duinker zich als boek-, muziek- en kunsthandelaar in Den Helder op het adres Spoorstraat nr. 66. Hij had daarvoor ervaring opgedaan bij de firma Blom & Olivierse in Culemborg, Blankenberg & Co. in Leiden en bij Ybe Ybes in Velp. Duinker handelde ook in foto-artikelen en was agent voor het Algemeen Handelsblad en het “Algemeen Sportblad van Noord-Holland”. In 1920 gaf hij het “Adresboek van Den Helder” uit. De zaak heeft op verschillende huisnummers in de Spoorstraat gezeten. In de periode 1920-1929 op Spoorstraat nr. 92 en in de jaren ’30 op Spoorstraat nr. 64. Per 1 februari 1932 deed Duinker de winkel over aan J. (Jan) Bok die de zaak voortzette onder de naam ”Firma J. C. Duinker (Jan Bok)”. Toen de winkel later op Spoorstraat nr. 72 zat, werd de naam Duinker niet meer vermeld. Toen was er ook een uitgebreide leesbibliotheek aan de zaak verbonden en Jan Bok handelde ook in “vreemde postzegels”. In 1951 ging de leiding van de zaak over in handen van mevr. Th. J. Bok-van Pienbroek. In 1960 droeg zij de leiding over aan A. Th. Claessen-Bok, die de zaak nog geruime tijd voortzette.

Boendermaker Den Helder

Arie Boendermaker had tussen 1932 en 1966 een boek- en kantoorboekhandel op het adres Koningdwarsstraat nr. 12 in Den Helder. In de jaren ’50 was er ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden.

Boekenvriend Den Helder

Boekhandel/leesbibliotheek “De Boekenvriend” liet zich in 1940 inschrijven bij de Kamer van Koophandel op het adres Zuidstraat nr. 27 in Den Helder. In 1944 was de zaak gevestigd op het adres Krugerstraat nr. 45. De afgebeelde stempels maken duidelijk dat “De Boekenvriend” ook ooit verbleef op de Emmastraat nr. 75. Nadere gegevens ontbreken.

Blokker Den Helder

J. Blokker had tussen ca. 1932 en ca. 1955 een boekbinderij in Den Helder. Aanvankelijk op de Langestraat nr. 106. Rond 1938 was er ook een leesbibliotheek aan zijn binderij verbonden, dan op het adres Vlamingstraat nr. 72. In de jaren ’50 was de binderij gevestigd op de Hector Treubstraat nr. 67.

Blauwe Reiger Den Helder

Leesbibliotheek “De Blauwe Reiger” kwam een paar dagen geleden al ter sprake bij Leesbibliotheek A. Beekma. Ik vermeldde toen dat deze leesbibliotheek, die op het zelfde adres als Beekma zat, Reigerstraat nr. 24 in Den Helder, in de loop der tijd 2 eigenaren kende, te weten J . J. de Ruiter en G. Kouwenberg. De 2 grote etiketten vermelden De Ruiter als eigenaar (per week 7 cent per deel, geen inleggeld). Maar uit het kleine stempel blijkt dat ook A. Beekma de naam “De Blauwe Reiger” gebruikte.

Berkhout Den Helder

J. P. Berkhout ging in 1871 in Den Helder van start met en boekhandel/binderij en uitgeverij. In de beginjaren wordt geen adres vermeld, maar volstaan met “Berkhout & Co, Nieuwediep”. Later (rond 1883) luidt het adres Zuidstraat nr. 72. Berkhout timmerde vooral aan de weg als uitgever. In 1875 gaf hij een nieuwe kaart van Den Helder uit, vervaardigd door Faddejon & Van Hogezand. In hetzelfde jaar verscheen: “Ontwikkelingsgeschiedenis en beschrijving der gemeente Helder”, door Dirk Dekker. Per 1 januari 1902 droeg de oprichter het bedrijf over aan zijn zoon Jacob Berkhout. Maar Jacob vertrok in 1903 uit Den Helder en zijn vader besloot toen de zaak te liquideren. De etiketten zijn helaas wat moeilijk leesbaar.

Bening Den Helder

In 1930 nam mevr. C. Bening-Haas de leesbibliotheek, annex sigarenmagazijn over van H. Walrecht op het adres Zuidstraat nr. 69 in Den Helder. In 1932 blijkt de zaak verplaatst te zijn naar Zuidstraat nr. 70, tegenover de nieuwe jachtclub, maar in november van dat jaar kondigde de eigenaresse aan dat ze ging verhuizen naar de Spoorstraat nr. 103, hoek 1e Vroonstraat. De zaak kreeg toen meer het karakter van een boek- en kantoorboekhandel blijkens de aankondiging dat het assortiment o.a. bestond uit foto-albums, kinderboeken en vulpennen. In 1934 verhuisde de zaak opnieuw, nu naar de Koningstraat nr. 39. Dan wordt als eigenaar L. Bening (zoon of echtgenoot?) genoemd. In 1937 tenslotte verblijft de winkel op de Breewaterstraat nr. 67, tegenover het Witte Kruis. De leesbibliotheek omvat dan 3000 delen, catalogus 25 cent en “stadsgenoten betalen geen inleggeld”.

Beekma Den Helder

Op het adres Reigerstraat nr. 24 in Den Helder zijn 2 leesbibliotheken actief geweest. “Leesbibliotheek A. Beekma” en “Leesbibliotheek De Blauwe Reiger”. Als eigenaren van de laatste zaak worden genoemd J. J. de Ruiter en G. Kouwenberg.

Aberson Den Helder

In de loop der tijd heeft Den Helder meer dan 25 leesbibliotheken gekend. Leesbibliotheek “Aberson” was grof geschat tussen 1933 en 1950 actief op verschillende adressen, te weten: Emmastraat nr. 93 (jaren ’30?), Koningstraat nr. 109 (jaren ’40?) en Koningstraat nr. 115 (jaren ’50?). “Ruime sortering in romans en wild-west-boeken”.

Schrijverij Heiloo

Boek- en kantoorboekhandel “De Schrijverij” in Heiloo ging van start rond 1986 op het adres Stationscentrum, Heerenweg nr. 199. Rond 2002 wordt als huisnummer nr. 140 vermeld . Als eigenaren worden genoemd mevr. I. C. M. (Ingrid) Dorrestein-Borst en Hans Dorrestein. In 2011 werd een 2e vestiging geopend in winkelcentrum Het Hoekstuk, adres Het Hoekstuk nr. 4. In 2013 ging een deel van de inboedel van het pand Stationscentrum door brand verloren. De zaak was aangesloten bij de franchiseketen Blz. In 2018 werd de vestiging Stationscentrum opgeheven na faillissement. De zaak op Hoekstuk nr. 4 bestaat nog steeds, nu aangesloten (sinds 2016) bij de Primera-keten.

Deutekom Heiloo

Simon Deutekom had vanaf 1932 een drukkerij in Heiloo op het adres Heerenweg nr. 72. Vanaf 1945 trad hij ook op als uitgever van voornamelijk rooms-katholieke publicaties. Een voorbeeld: “Aan moeders hand naar Jezus”, door Bejoka. Naast de drukkerij exploiteerde hij ook een kantoorboekhandel/leesbibliotheek. In 1958 nam zijn dochter Ton (A. M.) Deutekom op 18-jarige leeftijd de naast de ouderlijke woning gelegen kantoorboekhandel van haar vader over en bouwde die uit tot een volwaardige boekhandel. Simon zette de drukkerij/uitgeverij tot 1975 voort op het adres Van der Veldenstraat nr. 1. Ton Deutekom was één van de oprichters van de Libris-boekhandelsketen. Het adres Heerenweg nr.72 veranderde later in Heerenweg nr. 67-69 (ook wel nr. 69), Winkelhof ’t Loo. In augustus 2012 sloot Ton Deutekom de zaak. Er kwam toen een Bruna-vestiging voor in de plaats.

Bakker Heiloo

In oktober 1926 opende mevr. J. S. Bakker-Huig een algemene boekhandel in Heiloo. Tot 1948 was er ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. In de loop der jaren worden verschillende adressen vermeld, maar ik vermoed dat ze allemaal betrekking hebben op één en hetzelfde pand: Rijksstraatweg B 56 (1929), Rijksstraatweg A 270 (1943), Kennemerstraatweg nr. 109 (ook wel kortweg Straatweg nr. 109), Kennemerstraatweg A 270 (huisnummer komt overeen met dat op de Rijksstraatweg). Op de etiketten in mijn verzameling komt de naam van de eigenaar mevr. Bakker-Huig merkwaardig genoeg nooit voor, maar altijd de naam van haar man D. A. Bakker. De zaak was van alle markten thuis. Op enig moment werd onder één dak naast de boekhandel een drogisterij, een foto- en een brillenzaak uitgebaat. De winkel heeft tot ca. 1955 bestaan.

Avis Heiloo

De boekhandelsketen Bruna had tussen ca. 1978 en ca. 1990 ook een vestiging in Heiloo. Verspreid over het land zijn er meer dan 250 Bruna-winkels. In de periode 1978-1986 was P. J Avis franchisenemer. De zaak was gevestigd op het adres Stationsplein nr. 1. Na 1986 worden als franchisenemers nog genoemd I. T. M. Groot-Schouten, C. Th. Groot en H. A. M. Saase.

Vré Heemstede

Toen boekhandel “Batavo” op de Zandvoortselaan nr. 147 in Heemstede in 1974 de deuren sloot, opende Loek (Ludovicus Hendrikus Maria) de Vré op dit adres “Boekhandel De Vré”. Hij specialiseerde zich in buitenlandse, met name Franse boeken. Loek de Vré was ook voorzitter van de Heemsteder Kamer van Ondernemersverenigingen (HKOV). Na surséance van betaling in 1978 werd de zaak in 1979 failliet verklaard.

Termeer Heemstede

Tussen 1930 en 1965 presenteerde Th. A. Termeer zich op het adres Binnenweg nr. 177 in Heemstede weliswaar voornamelijk als speelgoedmagazijn, maar naast o.a. “klederdrachtpoppen, Naether fietsjes en kindersulkys” verkocht de zaak wel degelijk ook school- en schrijfbehoeften en “Daan Hoeksema-artikelen” (bekende illustrator 1e helft 20e eeuw). Eén van de etiketten geeft als adres ook Binnenweg nr. 117, maar dat heb ik verder nergens bevestigd gezien. Termeer gaf ook meerdere ansichtkaarten uit.

Schol Heemstede

D. J. (Dirk) Schol begon rond 1938 met een leesbibliotheek en boekhandel op het adres Adr. van Ostadeplein nr. 4, hoek Jan van Goyenstraat in Heemstede. In 1980 verkocht hij de winkel aan Hans Scheffer en Hans Greidanus die de zaak omtoverden tot “Boekhandel Van Ostade” (hier eerder ter sprake gebracht).

Sas Heemstede

Marinus Sas ging rond 1934 van start met boek- en kunsthandel/leesbibliotheek “Boekenrode” op het adres Zandvoortschelaan nr. 147 in Heemstede. De naam van de zaak refereert aan de op de grens van Heemstede en Aerdenhout gelegen buitenplaats Boekenrode. Na het overlijden van de oprichter in 1955 zette zijn weduwe Clasina Sas-Meyerink de winkel nog kort voort, maar per 1 juli 1956 verkocht zij de zaak aan Wm. S. B. Klooster die hem voortzette als filiaal van de Amsterdamse boek- en kantoorboekhandel “Batavo”.

Pijp Heemstede

De inkoopcombinatie Blz. met als deelnemers zelfstandige boekhandels had/heeft verspreid over het land ca. 80 vestigingen. Naast boeken verkoopt met o.a. kantoor- en hobby-artikelen. Men spreekt ook wel van “gemakswinkels”. Rond het jaar 2000 kende Heemstede een vestiging van deze keten op het adres Raadhuisstraat nr. 30. De zaak was toen eigendom van de vof Teeuwen & Westerhoven, met als firmanten de heer R. M. Roelen en mevr. E. D. M. Roelen-Teeuwen. Op het zelfde adres zit nog steeds een vergelijkbare zaak: “Primera De Pijp”.

Ostade Heemstede

D. J. (Dirk) Schol wordt al in 1932 genoemd als eigenaar van een leesbibliotheek/boekhandel op het adres Adr. van Ostadeplein nr. 4, hoek Jan van Goyenstraat in Heemstede. Hij heeft het lang volgehouden. In 1980 verkocht hij de zaak aan Hans Scheffer en Hans Greidanus, die de winkel voortzetten onder de naam “Boekhandel Van Ostade”. Het winkelpand staat ook wel bekend als “het huis met de klok”. Al binnen 2 jaar openden de nieuwe eigenaren twee filialen, in de Fazantenhof in de Bijlmer en op het Julianapark in Haarlem-noord. In 1984 gingen Scheffer en Greidanus uit elkaar. De vestiging op het Julianapark werd verkocht en Hans Greidanus zette boekhandel Van Ostade samen met zijn partner Lia van den Wijngaard voort. In 2015 sloten zij, na 35 jaar, de deuren.

Mourik Heemstede

Tot eind 1929 was op het adres Bronsteeweg nr. 4a in Heemstede de kantoorboekhandel/leesbibliotheek van B. D. Gimbel gevestigd. De zaak werd toen voorgezet/overgenomen door D. van Mourik (Boek- en Kantoorboekhandel/Leesbibliotheek D. van Mourik”). In 1956, zoals hier eerder vermeld, nam Jacob Blokker, de grondlegger van Boekhandel Blokker, de zaak van Van Mourik over. Blokker bleef in de beginperiode nog wel vermelden “v/h D. van Mourik”.

Jonckbloedt Heemstede

De niet onbemiddelde uit Haarlem afkomstige aannemer C. A. M. Jonckbloedt (1878-1942), die maatschappelijk zeer actief was, o.a. als raadslid/wethouder, was begin jaren ’30 ook betrokken bij de oprichting van de rooms-katholieke leesbibliotheek/leesvereniging St. Joannes in Heemstede. In 1932 kocht hij voor zijn 2 ongehuwde dochters, Rie (Maria Cornelia Gerarda)(1908-1940) en Dinie (Lambertina Johanna Maria) een pand op de Binnenweg nr. 21, waar zij een rooms-katholieke boek- en kantoorboekhandel openden, waar naast school- en schrijfbehoeften, jeugdboeken, etc. uiteraard ook religieuze artikelen werden aangeboden (Boekhandel R & D Jonckbloedt). De uitleenbibliotheek St. Joannes vond eveneens onderdak in dit pand. In 1936 verhuisde de zaak naar de Binnenweg nr. 1. Rie Jonckbloedt overleed in 1940. Toen in 1948 een deel van leesbibliotheek St. Joannes verhuisde naar de nieuw gestichte Openbare Bibliotheek (met rooms-katholieke afdeling) zette Dinie Jonckbloedt met het restant een eigen leesbibliotheek voort. De zaak werd in 1971 opgeheven.

Eijk Heemstede

M. van Eijk’s kantoorboekhandel/leesbibliotheek ging rond 1920 van start op het adres Binnenweg nr. 5, bij de IJzeren Brug in Heemstede. In de jaren ’30 verhuisde de zaak naar de Binnenweg nr. 49, hoek Lindenlaan (later ook wel nr. 49-53, wellicht was deze uitbreiding nodig voor de op het stempel vermelde kantoormeubelen). Vooral de leesbibliotheek trok de aandacht. Met een aanbod van 12.000 boeken in 4 talen was Van Eijk’s bibliotheek één van de grootste van Kennemerland. Klanten konden een knipkaart aanschaffen voor 25 boeken a f. 1,75 mét geluksbon! In 1939 werd P. J. Jansen eigenaar, maar hij handhaafde wel de vertrouwde naam. De zaak hanteerde ook enige tijd de naam Leesbibliotheek “Heemstede”. Gesignaleerd tot ca. 1960.

Daudey Heemstede

Jan Willem Daudey Jr. vestigde zich met een boek- en kantoorboekhandel in 1927 op het adres Valkenburgerstraat nr. 22 in Heemstede. Al vrij snel daarna werd de zaak uitgebreid met een leesbibliotheek-afdeling (ook leesportefeuilles in 4 talen!). Rond 1932 verhuisde de winkel naar de Raadhuisstraat nr. 10. De leesbibliotheek werd in 1955 opgeheven, maar de boekhandel heeft naar alle waarschijnlijkheid nog tot 1968 bestaan.

Boekelier Heemstede

Ook Heemstede kende in de jaren ’90 een vestiging van de franchiseketen “De Boekelier”, en wel op de Binnenweg nr. 167.

Blokker Heemstede

Op 1 juni 1955 begon Jacob Blokker (1932-1995) op de benedenverdieping van het woonhuis van zijn ouders, Bronsteeweg nr. 26 in Heemstede met een boekhandel: “Jac. Blokker’s Boekhandel”. Toen hij in 1956 de uit 1929 daterende boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek van D. van Mourik kon overnemen op de Bronsteeweg nr. 4a verhuisde hij naar dat adres (in het begin “Jac. Blokker’s Boekhandel, v/h D. van Mourik”). In september 1959 besloot hij de leesbibliotheek op te heffen. Na een grote verbouwing en uitbreiding in 1964 luidde het adres Bronsteeweg nr. 4/4a. C. C. A. M. (Clemens) Hoevenaars, die al sinds mei 1966 bij Blokker in dienst was en daarvoor ervaring had opgedaan bij boekhandel Oomen in Breda en boekhandel Blok in Rotterdam, volgde Jacob Blokker in 1977 op als bedrijfsleider/directeur van Blokker Boek BV. In de jaren ’70 worden er regelmatig kunsttentoonstellingen gehouden in ”Galerie Blokker”, Bronsteeweg nr. 4a. Vanaf 1994 bestierde Clemens Hoevenaars de zaak samen met zijn vrouw, C. C. A. (Tosca) Heyligers (1944-2017). In 1997 verhuisde de winkel naar de Binnenweg nr. 138. In 2006 werd de zaak overgenomen door 2 oud-medewerkers van Boekhandel Kooyker in Leiden, Arno Koek, al vanaf 1985 boekhandelaar, en Willeke van der Meer. Rond 2014 keerde Willeke van der Meer terug naar Leiden, waar ze eigenaar werd van Boekhandel Kooyker. Arno Koek zette daarna de zaak voortvarend voort. De zaak onderscheidt zich o.a. door het met grote regelmaat organiseren van activiteiten, zoals lezingen, boekpresentaties en signeersessies. In 2019 werd de winkel na een grote verbouwing sterk uitgebreid, van 140 naar 270 vierkante meter. Men verbleef toen tijdelijk op het adres Binnenweg nr. 82. Blokker is/was? aangesloten bij de inkoopcombinatie Libris.

Batavo Heemskerk

De in de jaren ’30 opgerichte boek- en kantoorboekhandel “Batavo” in Amsterdam-Zuid (eerder hier behandeld) opende in de jaren ’50 een filiaal in Amstelveen. Deze zaak is hier ook al eerder ter sprake gekomen. Per 1 juli 1956 werden de Batavo-zaken overgenomen door de N.V. Deli Drukkerij en Boekhandels (directeur Wm. S. B. Klooster). In 1957 nam Klooster boekhandel “Boekenrode” in Heemstede op het adres Zandvoortselaan nr. 147 over van mevr. C. Sas -Meyerink. In april 1958 werd de naam Boekenrode vervangen door “Batavo” (een 2e filiaal). Ook aan deze zaak was een leesbibliotheek verbonden. De N. V. Deli werd in 1969 overgenomen door de Perscombinatie. De winkel in Heemstede heeft tot ca. 1974 bestaan, waarna zich op de Zandvoortselaan nr. 147 boekhandel De Vré, v/h Batavo vestigde.

ABC Heemskerk

De naam van boek- en kantoorboekhandel “A.B.C.” wordt verklaard door de beginletters van de naam van de eigenaresse, A. M. (Alie) Beentjes-Commandeur. De zaak was in de periode 1959- ca. 1982 gevestigd op het adres Maerelaan nr. 4 in Heemskerk.