Janse Köhler

In september 1904 kondigt de weduwe C. Köhler aan dat zij haar kantoorboekhandel (kantoor-, school- en teekenbehoeften) op de Schietbaanstraat nr. 23 (ook wel 23a), tegenover de Industrieschool in Rotterdam uitbreidt met een leesbibliotheek (5 ct. per deel per week, elken dag langer 1 ct. meer). In 1905 gaf zij een catalogus uit met 89 pagina’s. In 1922 omvatte de bibliotheek 5000 titels/9000 delen. Tot 1934 bleef de naam Firma Köhler gehandhaafd, maar er worden later andere eigenaars vermeld. In de jaren ’20 zijn dat J. Janse en P. J. C. Janse. De laatste had de leiding over een 2e vestiging aan de Vierambachtsstraat nr. 32. Zeer waarschijnlijk waren de Janse’s familieleden van de weduwe Köhler. In de jaren ’30 wordt H. Heiman als eigenaar vermeld. De zaak was gespecialiseerd in “aanzichtkaarten” en had een grote sortering modebladen.

Jacob

Deze boekhandel heeft maar heel kort bestaan. In mei 1826 nam Jacob & Comp. de boekhandel in de Kleine Draaisteeg, Wijk L., nr. 9 in Rotterdam over van J. Immerzeel Jr. In november 1826 bood hij een gedicht aan, geschreven door diezelfde Immerzeel, getiteld “Het Scheveningsche strand”, waarvan de opbrengst “ten goede kwam aan de door een ramp op 3 november ongelukkig geworden weduwen en weezen te Scheveningen”. In oktober 1828 werd de boekhandel overgenomen door Jean Louis Charles Jacob, die zich als boekhandelaar een grote naam zou verwerven.

IJsselstein

H. van IJsselstein nam rond 1930 de leesbibliotheek/boek- en papierhandel over van mevr. J. Loesberg-Hamstra op de Ackersdijkstraat nr. 75 (ook wel 75b), nabij de Bergschelaan in Rotterdam. In 1935 bestond de zaak nog. Nadere gegevens ontbreken.

Immig

Op 1 september 1873 begon Cornelis Immig Sr. (1838- ), die daarvoor jarenlang bij de firma Van Sijn had gewerkt, in een perceel aan het Bolwerk in Rotterdam een bescheiden drukkerijtje met een paar lettersoorten en een handpers. Al na een jaar breidde hij uit en verhuisde naar de Oostmolenstraat nr. 28 (ook wel 28-30). In 1892 deed zijn zoon Cornelis Immig Jr. (1867-1924) zijn intrede in de zaak. Vanaf dat moment was er sprake van Corns. Immig & Zn. De activiteiten werden uitgebreid met een binderij en in 1900 nam Immig Jr. de leiding van zijn vader over. In datzelfde jaar mocht de zaak zich “Hofstoomdrukkerij” noemen. In 1902 verhuisde de firma naar een nieuw pand aan de Nieuwe Haven nr. 5 (ook wel 3-5), naast de kazerne. Blijkens 2 van de afgebeelde etiketten heeft de zaak ook op de Nieuwehaven nr. 95 gezeten.

De “Koninklijke Boek- en Steendrukkerij, Boekbinderij, Lichtdrukinrichting en Fabriek van Lichtdruk- en Calqueerpapieren Corns. Immig & Zn.” was niet meer uit Rotterdam weg te denken. Immig Jr. was actief in diverse vakorganisaties; zo was hij o.a. hoofdbestuurslid van de Federatie van Werkgeversorganisaties in het Boekdrukkersbedrijf. Maar daarnaast was hij ook organist van de Evangelisch Lutherse Kerk in Rotterdam. In 1915 schonk hij (anoniem) het Standaart-orgel in de Burgerzaal van het Rotterdamse stadhuis (dat hij de schenker was, bleek pas veel later). Tussen 1906 en 1935 was de afdeling steendrukkerij gevestigd aan de Gedempte Slaak nr. 142 (later nr. 116). Verder was er tussen 1904 en 1920 een nevenvestiging in Amsterdam op de Rozengracht nr. 8-10. Rond 1920 werd de firma omgezet in een NV v/h Corns. Immig. Bij het 25-, 35- en 50-jarig bestaan van de zaak verschenen er jubileumuitgaven. In de uitgave t.g.v. het 35-jarig bestaan stond o.a. het volgende gedichtje: “Nu vijf-en-dertig jaar geleen / is Immig’s zaak gesticht; / haar oorsprong was maar zwak en kleen / toch is zij niet gezwicht, / maar heeft zich krachtig uitgebreid / tot der firma eer; door veler trouw, moed en beleid / ontwikkelde zij zeer. Toen Immig Jr. in juli 1924 overleed, volgde A.A. Teelink hem op als directeur. In datzelfde jaar werd zijn broer Cornelis Teunis Immig, Graphiker te Cassel, benoemd tot commissaris. In 1945 tenslotte fuseerde de NV Immig met de Haagse drukkerij Lankhout (sinds 1853) met als resultaat de “Vereenigde Drukkerijen Lankhout-Immig” in Den Haag.

Hummelman

Willem Hummelman (1908-1979) richtte in 1933 een kantoorboekhandel/leesbibliotheek op aan de 1e Middellandstraat nr. 90 in Rotterdam. Hij had ook speelgoed in de aanbieding. Toen er rond 1940 een 2e vestiging werd geopend aan de Stadhoudersweg nr. 93 (ook wel 93A) (Blijdorp) ging de zaak aan de 1e Middellandstraat functioneren als filiaal. De leesbibliotheek-afdeling heeft tot in de jaren ’60 bestaan. De zaak is tot op heden nog steeds gevestigd op de Stadhoudersweg en afficheert zich nu als Kantoorvakhandel Hummelman, aangesloten bij de inkoopvereniging Quantore. Op de 1e foto de winkel op de 1e Middellandstraat, op de 2e die op de Stahdoudersweg (jaren ’40).

Houtman 2

Joannes P. E. Houtman startte met zijn boek- en papierhandel rond 1905 op de Teilingerstraat nr. 21 (ook wel 21a), hoek Agniesestraat in Rotterdam. De zaak wordt vermeld tot 1931.

Houtman

De R.K. boek-, papier- en kantoorboekhandel, boekbinderij en handelsdrukkerij H. A. J. Houtman werd in november 1895 geopend op de Westzeedijk nr. 3 in Rotterdam, 2e huis vanaf de Schiedamsche Singel. In de winkel werden allerlei rooms-katholieke artikelen aangeboden, zoals communie-kerkboeken, rozenkransen, etuis en gedachtenisplaatjes, maar ook portemonnaies en kastranden. Bij de binderij kon men “tegen zeer billijke prijzen” o.a. Katholieke Illustraties laten inbinden. In 1914 adverteerde men met het “nieuwe, aardige legspel Jacqueline Reuser’s Tikketak, die spelend de cijfers van de klok en den stand der wijzers leert” voor 45 cent (de r.k. jeugd moest natuurlijk wel bij de tijd blijven!). In februari 1915 verhuisde het bedrijf naar Westzeedijk nr. 25 (ook 25a). Naast prentbriefkaarten (o.a. van de Sint Ignatiuskerk aan de Westzeedijk) gaf Houtman in 1913 ook uit: “De Rotterdamsche processie naar Kevelaar”. Na 1926 wordt de firma niet meer vermeld.