Hieronymus

De vader van P. H. (Peter) Kerssemakers startte zijn antiquariaat in Nijmegen, maar de zoon zette de zaak vanaf 1976 voort in Amsterdam op de Leliegracht nr. 36, hoek Keizersgracht. Zijn voornaamste specialisatie was kunst/architectuur voor 1900. Op dat gebied produceerde hij veel catalogi. In de jaren ’90 wordt als mede-eigenaar zijn vrouw, H. Kerssemakers-Bloem, vermeld. In 2012 werd het antiquariaat verkocht aan Saskia van Bergen, die de zaak als webshop voortzette.

Himalaya

De New Age boekhandel “Himalaya” (of in goed Nederlands “winkel van de nieuwe tijd”) had naast boeken over zelfontwikkeling, religie, astrologie, shamanisme etc. o.a. ook beelden, muziek en wierook in het assortiment. De zaak werd rond 1987 opgericht op de Warmoesstraat nr. 56 in Amsterdam door J. A. W. P. (Jeroen) Schiks. Hij begon met 3 planken boeken, maar de zaak zou zich ontwikkelen tot één van de grootste spirituele boekhandels van Nederland. Achterin de zaak werd ook een theehuis geëxploiteerd. Op een gegeven moment werd ook een filiaal in Rotterdam geopend op de Mariniersweg nr. 9. Na een aangekondigde forse huurverhoging zag deze “oase van rust en inspiratie” in Amsterdam zich in 2012 gedwongen te sluiten.

Heteren

In 1831 ging Jan Hijko van Heteren van start met een boekhandel in Amsterdam. Als eerste adres wordt vermeld N.Z. Voorburgwal, over de Armsteeg, nr. 113. Maar vanaf 1836 tot 1920 zou de zaak verblijven in de Hartenstraat op diverse huisnummers. Van 1836-1846 op nr. 15, tussen 1846 en 1851 op nr. 28, tussen 1852 en 1874 op K K nr. 601, tussen 1875 en 1883 op nr. 21 en tussen 1887 en 1920 op nr. 26. De zaak was al gauw succesvol en daarom werd de broer van Jan Hijko, Gerrit van Heteren (1814-1893), in 1837 mede-eigenaar. Vanaf dat moment kreeg de zaak de definitieve naam die tot het eind gehandhaafd zou blijven: “Boekhandel J. H. en G. van Heteren”. In 1847 trok de oprichter zich terug, waarna Gerrit de zaak alleen voortzette. Zoals veel boekhandels in die tijd was Van Heteren ook actief als uitgever. Tussen 1832 en 1960 verschenen honderden publicaties. Rond 1879 werd de zoon van Gerrit, vernoemd naar zijn oom, Jan Hijko van Heteren II (1857-1938) actief in het bedrijf. Met name onder zijn leiding ontwikkelde de zaak zich tot één van de grootste boekhandels van Amsterdam. In 1893 werd de boekhandel van Adriaan Dorsman overgenomen. Jan Hijko II vervulde verschillende bestuursfuncties in het boekenvak. Zo was hij tussen 1888 en 1916 bestuurslid van de Vereeniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels (VBVB). Toen bleek dat er binnen de familie geen opvolgers te vinden waren, werd de zaak in 1920 verkocht aan Uitgeverij Meulenhoff. De winkel verhuisde toen naar het Rokin nr. 44. Als directeur wordt dan vermeld Johannes Marius Meulenhoff. In 1950 verkocht Meulenhoff de boekhandel aan H. J. Heule. In 1955 werd uitgeverij De Driehoek overgenomen en in 1970 trokken uitgeverij en boekhandel in een pand op de Keizersgracht nr. 756. In 1981 werd het 150-jarig bestaan gevierd! H. J. Heule zou de boekhandel, nog altijd onder de naam “J. H. en G. van Heteren”, tot 1999 voortzetten. Op de foto de winkel op het Rokin.

Hessing

J. G. Hessing had tussen 1860 en 1870 een boekbinderij op de Warmoesgracht L. L. nr. 67 in Amsterdam.

Hertzberger

De uit Sneek afkomstige Emanuel, Menachem Ben Juda (Menno) Hertzberger (1897-1982) was in de jaren 1914-1920 als volontair werkzaam bij Antiquariaat R. W. P. de Vries in Amsterdam en bij Martinus Nijhoff in Den Haag, voor hij zich op 17 mei 1920 zelfstandig vestigde op Singel nr. 155 in Amsterdam met “Internationaal Antiquariaat/Moderne Boekhandel/Uitgeverij en Veilinghuis Menno Hertzberger”. De pretentie die hieruit blijkt werd volledig waargemaakt, want Hertzberger werd al snel één van de belangrijkste figuren in de Nederlandse antiquarenwereld. In oktober 1920 gaf hij al z’n eerste catalogus uit (er zouden er vele volgen) en in 1921 werd de eerste veiling gehouden. In datzelfde jaar verhuisde de firma naar een aangekocht, groter pand op Singel nr. 364. In 1933 verhuisde Hertzberger opnieuw, nu naar een monumentaal pand op de Keizersgracht nr. 610 (aanvankelijk huur, later gekocht). In 1935 was Hertzberger mede-oprichter en 1e voorzitter van de Nederlandse Vereeniging Van Antiquaren (NVVA). Samen met S. H. de Roos en Paul May gaf hij 4 bibliofiele publicaties uit onder het impressum “De Heuvelpers”. Onder eigen naam gaf hij veel dissertaties en inaugurele redes uit. Eén van de belangrijkste publicaties van het bedrijf was: “The dictionary for the antiquarian booktrade” (1956) , onder redactie van Hetzberger zelf. Zoals te verwachten: het bedrijf werd in de oorlog onder het bewind van een Verwalter gesteld. Hertzberger overleefde de oorlog, zijn eerste vrouw en de 3 kinderen uit hun huwelijk kwamen om in een concentratiekamp. In 1947 werd op initiatief van Hertzberger de International League of Antiquarian Booksellers (ILAB) opgericht. In januari 1960 ging Hertzberger een samenwerking aan met Antiquariaat N. L. van Gendt (Dolf van Gendt). In 1963 werd de Menno Hertzberger-prijs ingesteld (uitgereikt 1x in de 3 of 4 jaar) om de bestudering van de boekgeschiedenis en de beoefening van de bibliografie te stimuleren. Toen Menno Hertzberger zich in 1964 om gezondheidsredenen terugtrok, bleef hij wel voor 50 % aandeelhouder. Per oktober 1968 droeg hij zijn aandeel over aan Dolf van Gendt, die toen enige eigenaar werd. Hertzberger verhuisde naar de Eemnesserweg in Baarn, waar hij gewoon onder eigen naam weer doorging als antiquaar.

Herman Gorter

Nadat Anthoon Johan Koejemans (1903-1982) in 1948 uit zijn functie als hoofdredacteur van De Waarheid (CPN-krant) werd ontheven, omdat hij zich onvoldoende aan de partijlijn hield, begon hij in 1953 een kantoorboekhandel, annex leesbibliotheek onder de naam “Herman Gorter” op het adres Rijnstraat nr. 226 in Amsterdam-Zuid. In de naamgeving bleef hij dus wel uitkomen voor zijn politieke voorkeur. Hij ging er in advertenties direct enthousiast tegenaan: “Zoekt gij in uw vrije uren literair genot, ontspanning of ontwikkeling ? Leesbibliotheek “Herman Gorter” leent U tegen unieke prijs het boek dat gij wenst”. In de kantoorafdeling bood hij o.a. Fröbel-artikelen, legpuzzles en prima ballpoints aan. Toen hij in 1967 stopte, werd de zaak voortgezet door J. M. Bos De Rijnstraat was een favoriete locatie voor leesbibliotheken, want in de loop der tijd waren er minstens 6 gevestigd.

Herenstraat

F. Baumgartner

, die ik al eerder in deze serie ter sprake bracht, was in 1943 eigenaar van de erkende leesbibliotheek “De Brug” op de Heerenstraat nr. 29 in Amsterdam. Later gebruikte hij de naam “Baumgartner’s Leesbibliotheek”. Waarschijnlijk als gevolg van een conflict over de naam “De Brug” met een boekhandel op de Koninginneweg die dezelfde naam droeg, hanteerde hij ook enige tijd een stempel (hier afgebeeld) met slechts de vermelding “Leesbibliotheek Herenstraat”. In de jaren ’60 was de leesbibliotheek op dit adres in handen van mevr. W. S. Desmet-Kuiper. Opgeheven in 1969.