Markx

In 1917 richtte A. J. Markx een boek- en kantoorboekhandel op in Alphen aan den Rijn. In 1924 presenteert de zaak zich als “A. J. Markx & Zoon”. De winkel was gevestigd op de Van Mandersloostraat nr. 58. In 1941 ging de toenmalige eigenaar M. J. M. Markx failliet en per 1 juni 1942 ging de zaak over in handen van Adrianus van der Hulst. Sindsdien heeft de winkel zich altijd gepresenteerd als “Markx’ Boekhandel”, later met de toevoeging “Kantoorinrichting”. De zaak stond ook bekend als “Het huis met de vulpen”. Vanaf 1987 was de leiding in handen van H. M. D. van der Hulst en M. J. H. C. van der Hulst. In 2007 werd deze boekhandel opgeheven omdat er geen opvolger beschikbaar was.

Linden

Per 1 januari 1886 droeg A. van der Linden zijn boekhandel in Oudshoorn over aan zijn zoon Peter Jan van der Linden (1860-1945). In april 1888 verhuisde deze de boekhandel, die hij later uitbreidde met een binderij/boekdrukkerij en leesbibliotheek, naar Alphen aan den Rijn. Het bedrijf was gevestigd op de Julianastraat nr. 79-83. Van der Linden gaf veel ansichtkaarten van de omgeving uit, regelmatig samen met zijn collega-boekhandelaar J. G. Baart. In de jaren ’50 was J. Kanis de eigenaar. De zaak werd in 1959 opgeheven.

Kemp

Arie Gijsbert Kemp verhuisde in 1928 van Woerden naar Alphen aan den Rijn, waar hij in augustus van dat jaar een boek- en kunsthandel/leesbibliotheek opende aan de Raadhuisstraat nr. 236. In de jaren ’30 werd de hele familie Kemp fanatiek aanhanger van de NSB. Arie Gijsbert werd vaandrig bij de WA en 3 zoons vochten aan het oostfront. Eén van hen, Arie Gijsbert Jr., kwam daar in 1942 om. De boekhandel werd in mei/juni 1940 opgeheven.

Haasbeek

Bij Haasbeek in Alphen aan den Rijn kunnen we drie verschillende zaken onderscheiden. De oudste zaak is Drukkerij C. Haasbeek, rond 1930 opgericht door Cornelis Haasbeek en Jacobus Johannes Haasbeek. Actief tot ca. 2001. Ik beperk me hier tot de boekhandels. Johannes Marinus Haasbeek begon in 1936 een bescheiden boekwinkeltje (tevens antiquariaat) in de Raadhuisstraat nr. 249. In 1940 werd er ook een leesbibliotheek aan de zaak toegevoegd. Eind jaren ’50 verhuisde de winkel naar de Van Mandersloostraat nr. 19. Zoals op de etiketten is te zien, was de zaak toen aangesloten bij de inkoopcombinatie Libris. De winkel werd heel lang door leden van de familie Haasbeek gerund. Ik noem naast de oprichter nog M. van der Leij-Haasbeek en C. van der Leij. Vanaf 2001 was E. R. (Eelco) Eskens de eigenaar. In 2011 verhuisde de zaak van de Van Mandersloostraat naar de Julianastraat nr. 26. De laatste eigenaar van de familie Haasbeek was Maaike Haasbeek. In 2017 werd deze boekhandel overgenomen door boekhandel De Kler uit Leiden, die er, aansluitend bij het verleden, sinds enige tijd ook weer een antiquarische afdeling aan heeft toegevoegd. De laatste verhuizing vond plaats in 2021. Toen werd een pand aan de St. Jorisstraat nr. 13 betrokken. Naast bovengenoemde zaak kent Alphen ook nog de boek- en kantoorvakhandel Haasbeek op het adres Keizershof nr. 78-86, “Haasbeek Herenhof”. Deze winkel kwam ik voor het eerst tegen in 1989, eerst geleid door Mevr. C. K. J. Haasbeek-Nisters en de heer W. Haasbeek. De leiding van deze zaak in nu in handen van Annelieze en Martijn Haasbeek.

Cambier

Willem Cambier van Nooten nam in 1865 de boekhandel/boekdrukkerij/uitgeverij (annex leesbibliotheek) in Aarlanderveen over van F. G. A. J. van Werkhoven. Aarlanderveen was een zelfstandige gemeente die later onderdeel werd van Alphen aan den Rijn. Het bedrijf was gevestigd aan de Lagezijde. Cambier van Nooten gaf tussen 1873 en 1885 “De Rijnbode” uit, een nieuws- en advertentieblad voor Alphen, Oudshoorn, Aarlanderveen e.o. In de periode 1867-1890 werden ook veel boeken uitgegeven. Op mijn tocht langs boekhandels is het me herhaaldelijk opgevallen dat er destijds veel publicaties verschenen over pandemieën. Cambier publiceerde bijvoorbeeld in 1867 “Onderzoekingen over de cholera-epidemie van 1866 in de gemeente Utrecht”, door Floris Egbertus Vos. Willem Cambier van Nooten was niet onbemiddeld. In 1889 liet hij op het voormalige terrein van de buitenplaats Vredelust een fraaie villa bouwen “Villa Nuova” waar hij tot 1905 woonde. Eind 19e eeuw wordt als eigenaar van het bedrijf genoemd J. L. Kouwenaar. Tussen 1908 en 1914 was W. C. v.d. Ree eigenaar en in 1914 ging de zaak over in handen van A. C. de Haan, die al vele jaren bij de firma Cambier van Nooten werkzaam was. Na 1950 wordt de zaak niet meer vermeld.

Baart

In juli 1895 begon J. G. Baart (1867-1940) een boek-, papier-, plaat- en lijstenhandel/advertentiebureau in het toen nog zelfstandige dorp Oudshoorn. Later werd Oudshoorn onderdeel van de gemeente Alphen aan den Rijn. Baart was ook als uitgever actief. Vanaf 1901 gaf hij de Rijnlandsche Courant uit (verscheen 1x per week op zaterdag) en vanaf 1903 was hij de uitgever van de Rijnlandsche Kerkbode. De boekhandel was van protestants-christelijke signatuur. Niet zo vreemd, want voor zijn boekhandelscarriere was Baart onderwijzer op een christelijke school en hij was ook enige tijd diaken in de Gereformeerde Kerk in Oudshoorn. Samen met boekhandel P. J. van der Linden uit Alphen gaf Baart ook veel ansichtkaarten uit. In 1905 verscheen bij hem: “De formatie der Gereformeerde Kerk in Oude- en Nieuwe Wetering in 1655, met een naamlijst van predikanten”, door J. Brouwer. In 1918 verhuisde de boekwinkel naar de Hooftstraat nr. 169 in Alphen. Na het overlijden van J. G. Baart werd de zaak voortgezet door zijn dochter, mej. W. Baart. De winkel werd rond 1968 opgeheven.

Anker

In september 1985 zetten Harry van der Velde en Miep van der Velde-Hamelink de christelijke boekhandel "De Verborgen schat" van Jan en Dora Hoekstra voort onder een nieuwe naam: "Het Anker". Ze vestigden zich op de Hooftstraat nr. 253-255 in Alphen aan den Rijn. Later werd deze winkel voortgezet als “Ichthus Boekhandel Het Anker”. De winkel verhuisde van de Hoofstraat naar de Raadhuisstraat nr. 412 en bevindt zich nu op het adres Prins Hendrikstraat nr. 145. De zaak maakt onderdeel uit van de Stichting Ichthusboekhandels. “Het Anker” is inmiddels al lang uit de naam verdwenen