Vos & Van der Leer

In 1937 schreef L. Vos zijn boek- en papierwarenhandel/leesbibliotheek aan de Dubbeldamseweg nr. 73 in Dordrecht in in het handelsregister. In de jaren ’50 heeft de zaak ook nog op 2 andere huisnummers op de Dubbeldamseweg gezeten, te weten nr. 49 en 121. Eind jaren ’50 ging L. Vos een samenwerking aan met C. van der Leer. Vanaf dat moment was er sprake van “Boekhandel Vos & Van der Leer”. Daarna zouden er op diverse adressen in Dordrecht vestigingen zijn: in winkelcentrum Crabbehof (jaren ’80), op de Voorstraat nr. 258a, in winkelcentrum Sterrenburg (De Kokplein nr. 129) (jaren ’90). Op dit moment heeft de zaak 2 vestigingen, te weten: op het Van Eesterenplein nr. 133 (winkelcentrum Bieshof) en op de Visstraat nr. 25. De etiketten maken duidelijk dat deze boekhandel deel heeft uitgemaakt van de Libris-inkoopcombinatie. De eigenaren zijn: mevr. G. W. (Gerdien) van der Leer en de heer P. A. (Piet) Makkenze.

Visser

Over deze 2e hands boekwinkel van W. A. de Visser op de Vriesestraat nr. 70 in Dordrecht heb ik helaas geen nadere gegevens kunnen vinden.

Versteeg

Toen boekhandelaar W. A. G. Ridderhof overleed, zette Arie Gerrit Versteeg (1875-1956) diens winkel aan de Vleeschhouwerstraat nr. 268 per 1 oktober 1890 voort. De zaak zou zich ontwikkelen tot één van de toonaangevende boekhandels van Dordrecht. Al in 1904 verhuisde de winkel naar Vleeschhouwersstraat nr. 24. Maar deze boek- en kantoorboekhandel en, niet te vergeten antiquariaat, was zó succesvol dat vanaf ca. 1930 7 panden op de Vleeshouwersstraat benut werden (nrs. 13-15-21-22-24-26 en 30), bemand door Arie Versteeg en zijn zoon. Een vaste klant die men geregeld, al snuffelend tussen de 2e hands boeken, kon aantreffen, was Cees Buddingh’. Versteeg gaf in de loop der tijd een enorme hoeveelheid ansichtkaarten van Dordrecht uit, o.a. de serie “Zo was Dordrecht”. Rond 1970 werd deze boekhandel opgeheven, maar de zoon van Arie Gerrit, Jacobus Johannes (Koos) Versteeg (1904-1987), had daarvoor tussen ca. 1957 en 1969 een antiquariaat in de Hofstraat. Koos was overigens ook “amateurdichter”. Op de 1e foto: Arie Gerrit Versteeg bij zijn 40 jarig jubileum in 1930. Op de 2e foto: Loopjongen Chris kijkt in de etalage van zijn baas op de Vleeshouwersstraat (1956).

Tol

Jan Pieter van den Tol Jzn. begon in 1921 vanuit zijn woning in Nieuw-Beijerland een boekhandel/antiquariaat en uitgeverij met als specialisatie uitgaven van de zogenaamde “oude schrijvers”, en werken over kerkgeschiedenis, met name gereformeerde lectuur van de Nadere Reformatie en het Puritanisme. Met name op deze gebieden zouden hij en later zijn zoon zich een grote naam verwerven. Een specialisatie die later toegevoegd werd was topografie. De voorraad groeide al snel en ca. 1930 werd verhuisd naar een echt winkelpand in Nieuw-Beijerland. Eén van de eerste uitgaven van Van den Tol was een werk van Friedrich Wilhelm Krummacher, getiteld “De diepte des satans, of De heerlijke triomf des tweeden Adams, Jezus, over den duivel en zijne verzoekingen”. In 1937 verhuisde Van den Tol naar Oud-Beijerland. In 1939 stond hij op zaterdag ook op de markt in Rotterdam op de Goudsche Singel. In 1941 verhuisde de zaak naar Dordrecht, waar in de winkel op het Sweelinckplein nr. 59 natuurlijk meer publiek verwacht werd dan in Oud-Beijerland. Ca. 1960 verkaste de winkel opnieuw , nu naar de Lange Breestraat nr.6. In 1965 nam één van de zoons van Jan Pieter van den Tol, J. van den Tol (Hans), die al van jongs af aan gefascineerd was door het vak van zijn vader, op 18-jarige leeftijd de zaak over. Zowel vader als zoon gaven in de loop der decennia een grote hoeveelheid catalogi uit. In 1968 werd de winkel verplaatst naar de Voorstraat nr. 94, het adres waar de zaak het langst zou verblijven, tot 1994. Het hart van Hans van den Tol lag vooral bij het antiquariaat en omdat de succesvolle uitgeverij een steeds groter beslag op zijn tijd ging leggen, besloot hij in 1982 deze te verkopen aan Den Hertog in Houten, een bedrijf met een vergelijkbaar fonds. In 1994 verhuisde de firma opnieuw, nu naar Steegoversloot nr. 56. Toen Hans van den Tol in 2005 overleed, verkocht zijn weduwe, Mevr. P. G. van den Tol- van Well de gigantische voorraad van het antiquariaat (meer dan 100.000 boeken) aan de eerder genoemde firma Den Hertog in Houten. (met dank aan de kleinzoon van de oprichter, Johan van den Tol)

Stripwinkel Sjors

Ineke Horst begon samen met haar man Udo in 1975 stripwinkel “Sjors” op de Voorstraat nr. 371 in Dordrecht. In 1980 verhuisde de zaak naar Tolbrug nr. 1, hoek Scheffersplein en de Groenmarkt. Op de Voorstraat handhaafden ze een filiaal onder de naam “Sjors+”, waar voornamelijk gadgets en gimmicks verkrijgbaar waren. Na het overlijden van Udo in 1992 zette Ineke Horst de zaak samen met haar zoon Dimitri voort. Inmiddels heeft Dimitri zijn eigen winkeltje in het oude pand aan de Voorstraat onder de naam “Driedertien”. Naar verluidt is stripwinkel Sjors “één van de leukste stripwinkels ten zuiden van Amsterdam “.

Spiering

De Dordrechtse muziekhandel Spiering was een echt familiebedrijf. Gedurende meer dan 100 jaar werd de zaak geleid door leden van de familie Spiering. Grondlegger Machgiel Spiering (1868-1926) opende muziekhandel “M. Spiering” in 1888 op het adres Boogjes nr. 59. Hij verkocht bladmuziek en een groot assortiment muziekinstrumenten, violen, citers, mandolines, banjo’s, harmonia’s, maar ook automatische muziekinstrumenten en speeldozen (ook reparatie). In 1889 verhuisde de zaak naar de Voorstraat, een straat die niet meer verlaten zou worden. Wel werd herhaaldelijk verhuisd. In 1898 was het adres Voorstraat nr. 425, in 1904 nr. 386 (ook wel nr. 386/405), vanaf 1924 Voorstraat nr. 344-346-348 (zie de foto) en in de jaren ’50 nr. 382-384. Vanaf 1910 zou de firma zich ontwikkelen tot één van de belangrijkste orgelbouwers van Nederland. Op het hoogtepunt had men 20 orgelbouwers in dienst. Na het overlijden van de oprichter in 1926 werd de zaak voortgezet door zijn zoons, Wijnand Pieter Spiering (1900-1960) en Pieter Wijnand Spiering (1904-1972). Later deed nog een derde zoon zijn intrede, Machgiel (Max) Spiering (1917-1985). In 1928 werd een filiaal geopend in Middelburg aan de Lange Delft B, nr. 133-134, maar dat heeft slechts 5 jaar geduurd. In 1933 werd een grote liquidatie-uitverkoop gehouden. In 1930 nam Spiering het bedrijf over van Harmannus Thijs, die eerder zelf de orgelmakerij had voortgezet van Van Oeckelen. In 2005 verkocht de laatste telg van de familie Spiering, Chiel, de zaak aan Margreet den Hartog en Yvonne Peters. De naam bleef behouden: “Spiering Muziek”. In 2016 werd de zaak opgeheven toen de dames Den Hartog en Peters zich gingen concentreren op hun eigen muzikale activiteiten. Zij gingen nog wel door met een webshop “Peters en Den Hartog Muziek” vanuit hun privé-adres Azobé nr. 134.

Scriptura

De christelijke boek- en kantoorboekhandel “Scriptura” in de Vriesestraat nr. 67 in Dordrecht kom ik voor het eerst tegen in 2005. De zaak werd in 2011 opgeheven.