Canta

In juni 1874 opent Johannes Antonie Canta Jr. zijn “magazijn” aan de Hoofdsteeg nr. 31 in Rotterdam. Men kan er terecht voor kantoor-, teeken- en schrijfbehoeften, maroquineriën en articles de luxe. In juli 1877 gaat hij een vennootschap aan met zijn broer Carel Joseph Marie Canta. Vanaf dat moment heet de firma “Gebroeders Canta”. In 1883 openen de gebroeders een tweede winkel op de Noordblaak nr. 33. Na 1889 wordt deze vestiging niet meer vermeld. Vanaf 1895 is er ook een drukkerij aan de zaak verbonden. Zeer incidenteel trad de firma ook op als uitgever. Zo in 1903: “Korte geschiedenis van een honderdjarige” door Ino. Het betreft hier het 100-jarig bestaan van de Roomsch Katholieke Diaconieschool in Rotterdam. Na het overlijden van Johannes Antonie Canta in 1922 wordt Tj. G. Plantinga de nieuwe deelgenoot in de firma. Na 1924 wordt het bedrijf niet meer vermeld.

Buul

Martine (Tine) van Buul (1919-2009) was voorbestemd voor het boekenvak. Ze begon als volontair bij boekhandel Kramers en Boymans in Rotterdam. Omdat het werk daar te weinig uitdagingen kende, stapte ze over naar de AP-boekhandel. Toen deze zaak in juli 1940 door de Duitsers onder een Verwalter werd geplaatst en de joodse werknemers werden ontslagen, nam Tine zelf ook ontslag en begon in het voorjaar van 1941 haar eigen boekhandel aan de Goudschesingel nr. 503 (“Van Buul’s Boekhandel”). Haar joodse chef bij de AP-boekhandel, Benjamin de Vries, trad bij haar in dienst. Bij het opzetten van de zaak kreeg zij financiële steun van familieleden en de directeur van de Amsterdamsche Boek- en Courantmaatschappij zorgde ervoor dat belangrijke literaire uitgevers boeken in commissie stuurden en extra korting verleenden. Tijdens de oorlog functioneerde de winkel als contactadres van de illegale krant Het Parool. Een bekende werknemer bij Van Buul was de schrijver Alfred Kossmann. Na de oorlog bleek het hart van Tine van Buul toch meer te liggen bij het uitgeversvak. Ze trad in dienst bij uitgeverij Querido in Amsterdam, waar ze later samen met haar man, Reinold Kuipers, de leiding zou krijgen. De eerste tijd bleef ze nog bij de boekhandel betrokken, maar in 1951 verkocht ze de zaak. Op 16 augustus 1952 werd een nieuw pand betrokken in het hart van de stad op Meent nr. 119 (Stadstimmerhuis). De boekhandel bleef opereren onder de naam “Van Buul’s Boekhandel”, nu een N.V. De directie werd gevoerd door eerder genoemde Benjamin de Vries (die in onderduik de oorlog overleefd had) en Kees Smeehuijzen, een oud-collega van Tine bij boekhandel Kramers & Boymans. In 1983 nam J. van Esch de leiding over. In de laatste periode was Van Buul’s Boekhandel aangesloten bij de inkoop-combinatie Libris. De zaak sloot in 2006 haar deuren. Op de foto Tine van Buul in haar winkel.

Burg

Rond 1989 ging Henk van der Burg een deel van zijn eigen boekenbezit aanbieden op markten. Maar in 1992 ging “Antiquariaat Henk van der Burg” officieel van start. Zijn eerste winkel was gevestigd aan de Dordtsestraatweg, vlakbij het Zuidplein in Rotterdam. Hij specialiseerde zich in 20e eeuwse Nederlandse letterkunde, scheepvaart, architectuur, kunst en boeken over Rotterdam. In de loop der jaren verschenen er veel catalogi die naar vaste klanten verstuurd werden. Overigens bleef hij daarnaast deelnemen aan vrijwel alle belangrijke antiquarische boekenmarkten en -beurzen verspreid over het land. Ik kwam hem, meestal in gezelschap van zijn vrouw, tegen in Deventer, Dordrecht, Amsterdam, Bredevoort etc. etc. En natuurlijk, niet te vergeten, de beurzen in de Pieterskerk in Leiden, georganiseerd door de Bond van Handelaren in Oude Boeken (BOB), waarvan Henk 6 jaar voorzitter was. In 1998 verhuisde hij zijn antiquariaat naar de Dumasstraat nr. 263 in Lombardijen. Daarvóór wordt als adres in een advertentie (1994) ook nog vermeld: Pascalweg nr. 110. Het antiquariaat bestaat nog steeds, nu gevestigd op de Bas Paauwestraat nr. 114.

Buren

Op 17 juli 1967 werd boek- en kantoorboekhandel “Van Buren” (tevens speelgoed voorradig) opgericht door Herman en Addie van Buren aan de Franselaan nr. 273a in Rotterdam. De huidige eigenaar, Elli van Buren (dochter van de oprichters) werd al jong in de zaak opgenomen. Inmiddels is de zaak al meer dan 50 jaar een begrip in Oud Mathenesse. Het huidige adres is Franselaan nr. 273-275. Blijkens het afgebeelde etiket had men op enig moment een 2e vestiging in de Portugesestraat nr. 30.

Buhlmann

Johan Jacob Buhlmann richtte in 1840 zijn boekbinderij op in de Kipstraat, Wijk 10, nr. 121 in Rotterdam. Toen hij in 1866 overleed, deelde zijn weduwe, Maria Sophie Buhlmann-Hövelmann, in een overlijdensadvertentie mee dat de binderij voorlopig op dezelfde voet zou worden voortgezet. In 1867 ging zij een vennootschap aan met haar zoon, Jacob Georg Buhlmann, onder de naam “Fa. Wed. Buhlmann & Co”. Vanaf ca. 1878 zette Jacob Georg de binderij onder eigen naam voort aan de Bierhaven WZ, no. 17 (zie het gekleurde etiket). Enkele jaren later verkocht hij de binderij aan F. Wijnmann, maar (hij had er kennelijk spijt van) in 1886 kocht hij de zaak weer terug en zette hem samen met Gerrit Jan Derens voort onder de naam “Fa. Buhlmann & Derens”, dan Bierhaven OZ, nr. 12 (later Gedempte Bierhaven). In 1897 is M. Jongepier (die daarvoor een boekbinderij had onder de naam “Schultz & Jongepier”) eigenaar, maar de naam “Buhlmann & Derens” wordt gehandhaafd. De binderij heeft zeker tot 1909 bestaan, de laatste periode op het adres Keerweerlaan nr. 15.

Buchspan

De Joodse naam Buchspan Keller komt in Nederland vrijwel niet voor. De hebreeuwse boek- en ritualiënhandel van Joachim (Chaim) Buchspan Keller (1907-1943) aan de 1e Middellandstraat nr. 63/63a in Rotterdam ben ik slechts in 2 jaren tegengekomen: 1940 en 1941. De zaak had “alles op Joods gebied steeds voorradig, ook voor Judaica en Zionistica het juiste adres”. Het meest waarschijnlijke scenario is dat deze Pools-Joodse boekhandelaar eind jaren ’30 Duitsland ontvlucht is naar Rotterdam. Maar hij ontkwam niet aan het Nazi-bewind. In 1943 werden hij en zijn familieleden omgebracht in Sobibor.

Bruning

Over deze Rotterdamse binderij/cartonneerinrichting uit de 19e eeuw heb ik weinig gegevens kunnen vinden. De zaak was actief tussen 1877 en 1893. Als adressen worden vermeld: Botersloot nr. 109 en “in de Baan” ? Rozenplaats nr. 5 en ook nr. 28.