Pereboom

In de periode 1963-1965 had Rudolf (Ruud) Pereboom in het pand Amstel nr. 47 een klein antiquariaat. De aandacht werd echter vooral getrokken door de galerie die zich onder het antiquariaat bevond: “Galerie Amstel 47”. In Pereboom’s etalage werden vaak objecten getoond uit de galerie. “Galerie-directeur” was Willem de Ridder, maar in de praktijk werd de expositie-ruimte samen met Pereboom gerund. Galerie Amstel 47 was gespecialiseerd in avant-garde kunst en trok daarmee in die korte periode flink de aandacht. Het ging vaak om werk van de kunststroming Fluxus. Ook werk van Wim T. Schippers en Jan Cremer werd er geexposeerd. In 1965 zegde de eigenaar van het pand, Caransa, de huur op.

Pegasus

Uitgeverij Pegasus werd in februari 1934 opgericht door de Communistische Partij Nederland (CPN). De mannen van het eerste uur waren Daan Goulooze, Alex de Leeuw en Anton Struik. De zaak was gevestigd op de Nieuwe Prinsengracht nr. 29 in Amsterdam, maar in februari 1935 verhuisde de uitgeverij naar de Hemonystraat nr. 5. Op 2 december 1936 opende Pegasus zijn eerste boekhandel onder de naam “Cultura” op de Utrechtschestraat nr. 40, later, vlak voor de oorlog nog op nr. 51. In 1937 volgden nog 2 boekhandels-vestigingen. De Haagse vestiging kreeg de naam “De Vonk” , Jan Hendrikstraat nr. 80 en het Rotterdamse filiaal was de eerste boekhandel die onder de naam “Pegasus” opereerde op de Jonker Fransstraat nr. 58. Na de inval van de Duitsers werden de 3 boekhandels – wat te verwachten was – gesloten. Na de bevrijding werd in oktober 1946 de Amsterdamse boekhandel weer geopend, nu op de Leidsestraat nr. 25 onder de naam Pegasus. In september 1954 werd opnieuw een Haagse vestiging geopend op de Hobbemastraat nr. 57 (tot ca. 1968 actief) en op 28 juli 1956 volgde een filiaal in Rotterdam, dan op de Hoogstraat nr. 143 (ook Russische grammofoonplaten in het assortiment) (tot ca. 1981). Toen de CPN van het toneel verdween, bleef Pegasus als Stichting behouden. Met de komst van Joop IJsbrant werd het assortiment geleidelijk steeds breder, maar de zaak bleef wel dé specialist voor Russisch en andere Oost- en Midden-Europese talen en culturen. In 1991 verhuisde de uitgeverij naar Spuistraat nr. 316, de boekhandel was gevestigd achter de uitgeverij, ingang Singel nr. 367, het adres waar de zaak nog steeds actief is.

Peet 2

Eind jaren ’40 werd Cornelis Petrus Josef van der Peet (1908-1983) eigenaar van de N.V. Moderne Boekhandel Indonesië op het adres Gemblongan nr. 49 in Soerabaja. In 1949 werd een filiaal geopend in Batavia op de Rijswijksestraat nr. 6. Van der Peet nam in 1948 ook de al uit 1887 daterende Moderne Boekhandel op de Leidsestraat nr. 70-72 in Amsterdam over. Hij breidde de zaak uit met een antiquariaat en werd vanaf 1951 ook zeer actief als uitgever (tot ca. 1967). Een zeer breed fonds met o.a. literatuur (werk van de dichter J. C. Bloem) en kinderboeken (Paulus de boskabouter). In 1954 nam Van der Peet ook uitgeverij De Spieghel over van Koos Schregardus en Tine van Klooster. In 1956 trok Van der Peet zich terug uit Indonesië, verkocht de Moderne Boekhandel aan Klaas Jan Bas (hier eerder behandeld) en vestigde zich onder eigen naam op het adres Nieuwe Spieghelstraat nr. 33-35 (ook wel nr. 32). Vanaf 1967 is er alleen nog sprake van de uitgeverij en het antiquariaat. Het antiquariaat was gespecialiseerd in Indonesië, Africana, Americana, Asiatica, Orientalia en old maps en prints. In de 2e helft van de jaren ’60 had men ook een filiaal in Haarlem op de Jansweg nr. 39 (Hofje van Staats). Toen werd de firma geleid door mevr. C. M. F. van der Peet-Schelfhout. In 1984 had Van der Peet naast het antiquariaat ook een galerie. In september 1987 werd de opheffingsuitverkoop gehouden. De prentenhandel werd onder de naam C. P. J. van der Peet B.V. voortgezet door L. L. en E. H. Ariëns Kappers.

Peet

Het antiquariaat van Jan Peet ging in de oorlog (1943) van start in Hilversum op het adres Ministerpark nr. 14a. Direct na de oorlog verhuisde Peet naar de Spuistraat nr. 181, tegenover het Bungehuis bij de Paleisstraat in Amsterdam. Het antiquariaat was gespecialiseerd in boeken en prenten over scheepvaart in de ruimste zin van het woord (zeilsport, zeiltochten, marine, walvisvaart, modelbouw etc.). Vanaf het begin werden er met de regelmaat van de klok catalogi uitgegeven, vaak onder de titel “Navigare”. Tussen 1950 en 1955 had Peet een 2e vestiging op de Rozengracht nr. 33. In de periode 1955-1960 was hij voor in- en verkoop ook bereikbaar in Bussum op de Koningslaan nr. 16. Vanaf 1968 wordt het antiquariaat beheerd door Anthonius Johannes Hilgersom, naar eigen zeggen “een bezeten verzamelaar” van scheepvaart-materiaal. Vanaf de jaren ’70 heeft hij een winkel in het Scheepvaartmuseum, Kattenburgerplein nr. 1 onder de naam “Navigare”. De laatste catalogus van antiquariaat Jan Peet kwam ik tegen in 2001 (nr. 761!!).

Pax

De religieuze boekhandel (rooms-katholiek) “Pax” was tussen 1952 en 1963 gevestigd op het adres Pijnackerstraat nr. 10 in Amsterdam-Zuid, strategisch gelegen tegenover de rooms-katholieke Vredeskerk. Als eigenaren worden achtereenvolgens vermeld A. J. M. Willemsen en B. Gottmer.

Passage

De Passageboekhandel in Amsterdam wordt voor het eerst vermeld in 1929. Eigenaar is dan M. Salom del Valle. De winkel is gevestigd op de Amstellaan nr. 98 in Amsterdam-Zuid. Er was ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. In 1934 gaat de zaak over in handen van C. Mok. Vanaf 1939 is G. J. van Oort de eigenaar. Eind jaren ’40 wordt het adres Stalinlaan nr. 98, maar de Stalinlaan wordt in 1956 (om plausibele redenen) omgedoopt tot Vrijheidslaan. In die periode wordt naast G. J. van Oort als 2e eigenaar mevr. J. M. Göbel-Verhoeven vermeld. Gesignaleerd tot ca. 1960.

Pardes

Antiquariaat Pardes op het adres Legmeerplein nr. 13 in Amsterdam had een curieuze combinatie van specialismen: judaica en humor. Over de eigenaar en de periode waarin de zaak actief was, tast ik helaas in het duister. De naam was in ieder geval goed gekozen. De Hebreeuwse letters P. R. D. en S. vormen samen het woord PaRDeS, de plek waar men zich terug kan trekken, wijsheid uit de bronnen tot zich kan nemen en daarmee met een beschouwende blik de wereld kan bekijken, met andere woorden: het antiquariaat!