Maaswinkel

In de jaren ’30 had Joh. Maaswinkel een muziekhandel op de Valeriusstraat nr. 253 in Amsterdam. In januari 1941 verplaatste hij de zaak naar de Amstelveenscheweg nr. 71 in Amstedam-Zuid.

Maarsen

De jood Samuel van Maarsen (1884-1952) handelde in de jaren ’30 en ’40 in oude boeken en prenten. Hij was getrouwd met de niet-joodse E. J. Verlhac. Dit huwelijk bood hem vermoedelijk genoeg bescherming om de oorlog te overleven. Hij was de vader van Jacqueline van Maarsen, een schoolgenoot en vriendin van Anne Frank. Rond 1932 zat zijn zaak op het adres Willemsparkweg nr. 182. Hij bood toen ca. 400 delen Franse, Duitse en Engelse literatuur aan a 40 cent per deel (lijst verkrijgbaar). In 1941 werd zijn zaak, toen op de Weteringschans door de bezetter gesloten en verzegeld, maar in 1946 vraagt hij weer oude boeken in vreemde talen en prenten te koop, dan vanaf het adres Herengracht nr. 422. Als laatste adres wordt vermeld Hunzestraat nr. 4, waar Samuel van Maarsen in 1952 overleed.

Lyceum Boekhandel

Rond 1926 begon Jan Gleysteen met de “Lyceum Boekhandel” op het adres Corn. Krusemanstraat nr. 5 in Amsterdam-Zuid bij het Valeriusplein. In de eerste jaren werd nog vermeld dat deze zaak de voortzetting was van boekhandel H. Stam (“Lyceum Boekhandel, v/h H. Stam”). Er was ook een leesbibliotheek aan de winkel verbonden. In 1936 kreeg de zaak 2 nieuwe eigenaren: mevr. M. J. Nieuwenhuisen-Schlüter en R. Hermanides. Eind jaren ’40 worden als eigenaren/leidinggevenden genoemd: B. van der Rest, E. J. H. Kempke en P. S. M. van Roer. Vanaf ca. 1949 werd de Lyceum Boekhandel onderdeel van de N.V. “Literair Boekhuis”. Het adres bleef Corn. Krusemanstraat nr. 5; de leiding berustte toen bij V. C. Breed. In 1960 trok de zaak de aandacht door de “Pocketboek-automaat” onder de etalage (een nieuw fenomeen). Gesignaleerd tot ca. 1964.

Luirink

D. Luirink had tussen ca. 1960 en 1973 een boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek op het adres Pieter Nieuwlandstraat nr. 46 in Amsterdam-Oost. Nadere gegevens ontbreken. Luirink nam in 1973 boekhandel/leesbibliotheek “Brandaris” op de Insulindeweg nr. 119 over van W. H. van Rossum en zette deze zaak tot 1986 voort.

Luifel

Boekhandel “De Luifel” was vanaf 1935 gevestigd op het Olympiaplein nr. 162 in Amsterdam-Zuid. Het was de voortzetting van de boekhandel van J. Moolhuijsen die daarvoor gevestigd was op de Javastraat nr. 48. In de jaren ’50 wordt als eigenaar C. Honigh genoemd. Rond 1964 werd de zaak overgenomen door boekhandel Joachimsthal. De leiding berustte daarna bij mevr. Bea Polak-Biet.

Löwenstam

Hebreeuwsche Boekhandel en Papiermagazijn N. M. Löwenstam & Comp. dateert uit 1821. Waar de firma oorspronkelijk gevestigd was, is mij niet bekend, maar toen de oprichter overleed en de zaak in 1857 werd voortgezet door A. H. Löwenstam verbleef het bedrijf op de Joodenbreestraat Q, nr. 272. Vanaf 1875 is het huisnummer Q, nr. 56. Het papiermagazijn had een zeer gevarieerd assortiment: wit en blauw oliphantspapier, lak, ouwelen, speelkaarten l’Hombre Piquet en Whist etc. etc. In december 1891 werden de vennoten A. H. Löwenstam en S. Löwenstam failliet verklaard, maar er volgde al snel een doorstart. Vanaf 1894 is het adres Jodenbreestraat nr. 45. In november 1901 wordt de winkel verplaatst naar de Rapenburgerstraat nr. 96. Men biedt dan een collectie nieuwjaarsartikelen aan tegen spotprijzen. In de laatste fase wordt de winkel geleid door de weduwe H. Löwenstam, eerst nog op de Rapenburgerstraat, maar in 1912 op bescheiden schaal op de Jodenbreestraat nr. 31, 1e etage.

Lorjé

Leden van de joodse familie Lorjé hadden in meerdere steden kantoorboekhandels. Ik beperk me hier tot de Amsterdamse vestigingen. Rond 1899 begon Louis Machiel Lorjé (1866-1940) een kantoorboekhandel op de Gravenstraat nr. 6 in Amsterdam. In advertenties van de Lorjé ’s wordt altijd nadrukkelijk duidelijk gemaakt dat ze het goedkoopst zijn. Louis had ook een vestiging op de Leidschestraat nr. 12 (1914/1916) en een filiaal in Rotterdam op het Hogendorpsplein. Rond de eeuwwisseling gaf hij diverse ansichtkaarten uit. In 1916 opende hij een filiaal op het Spui nr. 6, tussen Rokin en Kalverstraat. In 1920 wordt naast Lorjé als eigenaar vermeld A. F. H. Ronchetti, die eerder een kantoorboekhandel had op de Bilderdijkstraat nr. 61. Na 1920 wordt deze zaak niet meer vermeld. Een jongere broer van Louis, Abraham Willem Lorjé (1870-1942) startte rond 1900 een kantoorboekhandel (uiteraard de goedkoopste) op de Vijzelstraat nr. 17. Na een faillissement in 1909 wordt zoals zo vaak in die tijd een doorstart gemaakt en vanaf 1913 wordt als adres Prinsengracht nr. 328 genoemd én de Oude Hoogstraat nr. 33. Abraham Willem dreef de zaak samen met zijn vrouw Rosa Lorjé-Wolf (1873-1942). Vanaf de jaren ’30 had men ook een filiaal in Amersfoort op de Utrechtseweg nr. 63 (later nr. 52). In 1940, de winkel zit inmiddels op de Utrechtschestraat nr. 30, wordt de zaak door de Duitsers onder een Verwalter geplaatst. Lorjé en zijn vrouw werden in 1942 in Auschwitz vermoord. In 1945 wordt vol trots aangekondigd dat boekhandel Lorjé heropend wordt. Er zijn 2 vestigingen: Utrechtschestraat nr. 30 en Hartenstraat nr. 10. Een zoon van Abraham Willem, Maurits Lorjé (1897-1979), start de zaak opnieuw op. Hij wordt later opgevolgd door zijn zoon Willem, die de winkel vervolgens weer overdeed aan zijn zoon Walter Lorjé, die in de jaren ’80 overstapte op de verkoop van computers. In 1997 zou de zaak verkocht zijn aan de firma Simac.