Dokter Heije

Zoals al eerder gemeld kende Amsterdam in de loop van grofweg anderhalve eeuw meer dan 200 leesbibliotheken. Alleen in de J. P. Heijestraat waren er al minstens 4: leesbibliotheek D. de Vries, leesbibliotheek Biemans (op nr. 153), leesbibliotheek van Delden (op nr. 147) en leesbibliotheek “Dokter Heije” (op nr. 109) waarvan hier het stempel is afgebeeld. Eigenaar van deze laatste zaak was mej. E. Borchers.

Dijkstra

Tussen 1904 en 1911 was de boekhandel/boekbinderij van D. W. Dijkstra gevestigd op de J. P. Heijestraat nr. 152 in Amsterdam. In 1912 verhuisde de zaak naar de Staringstraat nr. 46, b/d Overtoom. Dijkstra heeft daar tot ca. 1923 gezeten, want in dat jaar wordt op dit adres de boek- en papierhandel van H. de Hoog vermeld. Die ging overigens in 1926 al weer failliet. Nog weer later, tussen 1932 en 1935, was op Staringstraat nr. 46 de Algemene Boek- en Kantoorboekhandel/leesbibliotheek ABKA gevestigd, die hier al eerder voorbijkwam.

Dijk

In de jaren ’60 had H. G. Opdam een kantoorboekhandel/leesbibliotheek in de Gibraltarstraat nr. 42 in Amsterdam-West. De kantoorboekhandel/leesbibliotheek van E. van Dijk, waarvan hier het stempel is afgebeeld, zat vermoedelijk eerder op dit adres. Nadere gegevens ontbreken helaas.

Dharma

Op het adres van de boeddhistische uitgeverij Dharma, Reguliersgracht nr. 25 in Amsterdam was ook (sinds 1992??) de “Dharmaboekwinkel” gevestigd. Uitgeverij Dharma geeft boeddhistische boeken uit gericht op de westerse mens en richt zich op het behoud van het Tibetaanse cultuurgoed. Begin deze eeuw werd de boekwinkel geleid door mevr. C. van Tuyll. De zaak werd bemand door vrijwilligers. Uitgeverij en boekhandel zijn verbonden aan het Nyingma Centrum Nederland, een Tibetaans-boeddhistische organisatie o.l.v. de Tibetaanse leraar Tarthang Tulku Rinpoche. Op de Reguliersgracht nr. 25 bevindt zich nu de “Lotus Design Winkel/Buddhist Gift Shop”, waar ook de Dharma-uitgaven aangeschaft kunnen worden.

Deutsche Buchhandlung

M. Schmuck opende in 1938 “Die Deutsche Buchhandlung” in de Kerkstraat nr. 46 in Amsterdam. Hij was een overtuigd nationaal-socialist en bewonderaar van Hitler. In 1939 startte hij een campagne om abonnees te werven voor het Duitse legertijdschrift “Die Wehrmacht”. In de winkel vond men een uitgebreid assortiment nazi-lectuur, maar ook grammofoonplaten (“Wir fahren gegen England” – 1939) en “Führer- und Göring-Bilder in reichen Auswahl”. Toen de Duitsers ons land binnenvielen, werden de ruiten van winkel op de Kerkstraat ingegooid (zie foto). In augustus 1940, de zaak had nu natuurlijk de wind in de zeilen, verhuisde Schmuck naar een veel gunstiger plek in de stad: Leidschestraat nr. 12. Hij presenteerde de zaak nu als “die führende Deutsche Buchhandlung in den Niederlanden”. Op 17 mei 1945 werd zijn erkenning als boekhandelaar vervallen verklaard.

Delachaux

De boekhandel/uitgeverij van Samuel Delachaux wordt rond 1812 voor het eerst vermeld. De zaak was gevestigd op de Kalverstraat nr. 53 in Amsterdam en is nooit verhuisd! In de jaren ’30 luidt de naam “Sl. Delachaux et fils”. De uitgeverij gaf vooral franstalige publicaties uit, maar op bescheiden schaal ook nederlandstalige titels, zoals “De hekelaar : blijspel”, door A. van Halmael en het tijdschrift “De Tooneelkijker” (1815-1819). In de jaren ’30 verschenen er ook co-producties met de uitgeverij van de Erven Hendrik Gartman. De zaak heeft zeker tot 1851 bestaan.

Dekker

Dekkers’ Leesbibliotheek in vier talen was onderdeel van de boek- en kantoorboekhandel van J. (Jan) Jukkers Dekker. De juiste schrijfwijze zou dan ook moeten luiden Dekker’s. Op de zaak van Jukkers Dekker hoop ik later in deze alfabetische reeks terug te komen. Hier alvast de luxueuze etiketten van zijn leesbibliotheek. Toen Jukkers Dekker in 1901 de boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek Fa. Wed. Bonda & Co overnam van de toenmalige eigenaar F. C. Grote was de winkel gevestigd op de Nieuwe Spiegelstraat nr. 39. Rond 1904 verhuisde de zaak naar Nieuwe Spiegelstraat nr. 33-35, zoals op de etiketten vermeld. De leesbibliotheek verzond door het hele land en gaf eigen catalogi/prospectussen uit.

Vanaf midden jaren ’30 is er alleen nog sprake van boekhandel Jukkers Dekker, wat er op wijst dat de leesbibliotheek inmiddels opgeheven was.