Arentsen

Tussen 1940 en 1961 hadden Hermanus Arentsen (1907-1972) en zijn vrouw M. W. Arentsen-Stuyfzand een boek- en kantoorboekhandel, annex leesbibliotheek op de Dapperstraat nr. 38, hoek Wagenaarstraat in Amsterdam-Oost.

Ardito

Boekhandel/leesbibliotheek/drukkerij “Ardito” (= Moedig) van W. F. Nije was tussen 1927 en ca. 1950 gevestigd op de Hasebroekstraat nr. 44 in Amsterdam-West. De zaak gaf in 1927 een catalogus uit met beschikbare non-fictie werken. In 1926 wordt W. F. Nije vermeld als agent van het Algemeen Handelsblad op de Van Speykstraat nr. 145.

Architectura

In juli 1939 begon Gerrit van Saane (1898-1961) met “Lectura Architectonica”. Hij verspreidde een leesportefeuille met tijdschriften op het gebied van architectuur. Al vrij snel daarna begon hij een boekhandel/uitgeverij, gespecialiseerd in architectuur, tuinen, urban design en natuur, gevestigd op de Herengracht nr. 406 in Amsterdam. Rond 1950 ging hij een samenwerking aan met Dick Latenstein van Voorst. De winkel verhuisde toen naar de Keizersgracht nr. 546. Na het overlijden van Van Saane werd de uitgeverij afgestoten aan uitgeverij De Boer in Hilversum. De boekhandel kreeg toen de huidige naam: “Architectura & Natura”. In 1964 verhuisde de zaak weer, nu naar de Prinsengracht nr. 150. In de zomer van 1976 werd de winkel gevestigd op de Leliegracht nr. 44. In 1990 werd het bedrijf overgenomen door Guus Kemme, die in 1985 al een jaar bij Architectura werkzaam was geweest en verder ervaring had opgedaan bij Allert de Lange en de Engelse uitgever Zwemmer. Vanaf dat moment ging de zaak ook weer boeken uitgeven. In 2002 wordt als eigenaar vermeld M. P. E. Bekkers. In 2021 verhuisde de winkel naar het huidige adres Leliegracht nr. 22. Antiquariaat “De Opbouw” (eveneens gespecialiseerd in architectuur; eigenaar Ben van Bebberen) betrok de bovenverdieping.

Arbeiderspers

Boekhandel en Uitgevers Mij. “Ontwikkeling” had in de jaren ’20 van de vorige eeuw, verspreid over het land, een 7-tal boekhandels. Het assortiment bestond met name uit linkse literatuur. De Amsterdamse vestiging bevond zich in de Hartenstraat nr. 15. In 1929 ging een aantal aan de SDAP gelieerde ondernemingen (drukkerij Vooruitgang, drukkerij/uitgeverij Voorwaarts, uitgever van o.a. het dagblad Het Volk én Boekhandel en Uitgevers Mij. Ontwikkeling) op in de nieuw gevormde N.V. Boekhandel en Uitgeverij De Arbeiderspers. Daarna werd het aantal boekhandels gestaag uitgebreid. De nadruk lag natuurlijk op het verspreiden van het socialistische gedachtegoed, waaronder uiteraard de uitgaven van de eigen uitgeverij. Op het hoogtepunt waren er 16 vestigingen. De namen varieerden: Boekhandel Arbeiderspers, A.P. Boekhandel en De Arbeiderspers, Afd. Boekenbedrijf. Toen in 1931 een splinternieuw bedrijfsgebouw betrokken werd aan het Hekelveld nr. 15 verhuisde de boekhandel van de Hartenstraat daarheen. Daarnaast was er nog een 2e vestiging in Amsterdam-West op de Jan Evertsenstraat nr. 30, die ook een leesbibliotheek-afdeling had. De leesbibliotheek werd in 1963 opgeheven. Rond 1969 verkocht De Arbeiderspers de boekhandels aan het Belgische Standaardconcern.

Apollo

Toen in februari 1949 de Zuider Boekhandel op de Maasstraat nr. 135 (hoek Rooseveltlaan) in Amsterdam-Zuid failliet ging, werd de boekhandel voortgezet onder de naam Apollo Boekhandel B.V. Als vennoten van deze boek- en kantoorboekhandel, annex leesbibliotheek worden genoemd I. J. Sloos, J. L. de Ruiter en W. J. F. van Aerssen. In 1962 werd de leesbibliotheek-afdeling opgeheven. Na 1979 wordt als vennoot vermeld A. A. J. M. van den Broek. In 1981 werd boekhandel J. N. Teunisse in Ouderkerk a/d Amstel (Dorpsstraat nr. 13) overgenomen en tot 1986 voortgezet als filiaal van boekhandel Apollo. Apollo Boekhandel heeft tot ca. 1991 bestaan.

Aparto

Boekhandel “Aparto” was tussen 1943 en 1948 gevestigd op de Wolvenstraat nr. 32 in Amsterdam. Het ging naar alle waarschijnlijkheid om een 2e hands boekwinkel, want men vroeg in advertenties met enige regelmaat boeken te koop op elk gebied.

Anja

Uit overzichten blijkt dat Amsterdam in de loop der tijd zeker meer dan 200 particuliere leesbibliotheken heeft gekend. Leesbibliotheek “Anja” wordt helaas nergens vermeld. Ik volsta dus met de afbeelding van het stempel.