Frankenberg

Louis Frankenberg (van Joodse afkomst) vestigde zich rond 1900 vanuit Duitsland in Alkmaar. In 1902 startte hij een kantoorboekhandel/drukkerij/binderij/advertentiebureau op de Langestraat nr. 107. Geruime tijd bleef hij vermelden “v/h Lorjé’s Goedkoope Boekhandel”. Ik neem dus aan dat hij deze zaak vanaf 1902 voortzette (zie ook de vermelding in de etalage uit ca. 1920). In 1911 verhuisde Frankenberg naar Langestraat nr. 4 en in augustus 1918 betrok hij het onder architectuur verbouwde pand op de Langestraat nr. 28, waar de zaak tot het eind zou verblijven. Vanaf 1928 wordt enige jaren als 2e adres Achterstraat nr. 53 vermeld. Het was een kantoorboekhandel van formaat met een gigantisch aanbod, inclusief kantoormeubelen. In 1922 gaf men de volgende publicatie uit: “In en om de Alkmaarsche Waag : voorheen en thans”, door Leo Speet (bij gelegenheid van het 300-jarig kaasdragers-jubileum). In 1932 werd de zaak een N. V. Louis Frankenberg overleed in 1936 en hoefde de 2e wereldoorlog gelukkig niet mee te maken. Zijn zoon Hans Lion (1904-1943) zette de zaak voort. In 1942 verschenen er in juli en augustus advertenties met de mededeling dat de zaak wegens “vakantie” gesloten was. In werkelijkheid nam een door de Duitsers aangestelde bewindvoerder, H. Morawitz het roer over. Hans Lion Frankenberg en zijn vrouw werden in 1943 in Sobibor omgebracht. Na de oorlog werd de kantoorboekhandel/drukkerij voortgezet onder leiding van S. Sougé, die al vanaf 1916 bij Frankenberg in dienst was. In de late jaren ’50 was de leiding in handen van A. Grunwald. In 1960 werd de kantoorboekhandel voortgezet door de Gebrs. Winter. De drukkerij kwam begin jaren ’60 in handen van de firma Bley. Voor het pand aan de Langestraat zijn als aandenken aan Hans Lion Frankenberg en zijn vrouw Gertrude 2 “Stolpersteine” geplaatst.

Feijn

Michael van Buizen opende in 2008 “Boekhandel Feijn” op het adres Laat nr. 47 in Alkmaar. In deze naar verluidt grootste boekhandel van Alkmaar werden met grote regelmaat boekpresentaties en lezingen gehouden. De zaak gaf direct in het startjaar ook een boek uit: “Alkmaar zoals het vroeger was”, door L. J. N. Kouwenberg, met prentbriefkaarten uit de collectie van de auteur en T. van Amerongen. Toen Van Biezen met vervroegd pensioen ging en geen opvolger kon vinden, sloot de zaak per 1 augustus 2019.

Evangelische

Evangelische/christelijke boekhandels opereren vaak onder de vleugels van een stichting en worden meestal bemand door vrijwilligers. Zo ook in Alkmaar. Aanvankelijk (eind jaren ’80??) noemde de zaak zich “Evangelische Bookshop”, later veranderde de naam in “Christelijke Boekhandel Alkmaar”. De winkel is gevestigd op Laat nr. 111 en kent het gebruikelijke assortiment van dit soort zaken: boeken, bijbels, cd’s, dvd’s, wenskaarten, cadeau-artikelen etc.

Drunen

S. H. van Drunen had in de periode 1935-1968 een leesbibliotheek en tweedehands boekwinkel in Alkmaar. Aanvankelijk op het adres Koningsweg nr. 38. Na de oorlog op de Ged. Nieuwesloot nr. 103 (ook wel nr. 103-105).

Dobben

In januari 1881 beval de Haarlemse boekhandelaar J. F. van Dobben zijn zoon, L. D. C. van Dobben aan in de gunst van het Alkmaarse publiek. Deze begon per 1 februari van dat jaar een boek-, papier-, muziek- en kunsthandel/tevens leesbibliotheek op het adres Langestraat B, nr. 105. De zaak had een uitgebreid en gevarieerd aanbod: “boeken voor hoogere burger- en lagere scholen, schrijf- en teekenbehoeften, perkament, kastrandjes, bruiloftsboeken etc.” In 1882 trad Van Dobben ook eenmalig op als uitgever. Het ging om: “Toespraak bij gelegenheid der eerste bespeling van het herstelde orgel in de Kapelkerk, op 27 augustus 1882”, door L. C. Schuller tot Peursum. In oktober 1885 verhuisde de winkel naar het mooie pand op Mient C, nr. 8 (over de Steenenbrug). De zaak was echter geen lang leven beschoren, want rond 1891 werd het faillissement uitgesproken.

Coster

De geschiedenis van de firma Herms (Hermanus) Coster in Alkmaar gaat ver terug. In 1817 is er voor het eerst sprake van boekhandelaar Herms Coster. Zoals ook uit de afgebeelde etiketten blijkt, was zaak op meerdere fronten actief. Naast de boekhandel was er sprake van een boek- en steendrukkerij, een binderij en een uitgeverij. De drukkerij zou in de loop der tijd de belangrijkste rol spelen. Hermanus Coster werd bijgestaan en opgevolgd door zijn zoon Arend Siebert Coster. Ook een andere zoon, Hendrik was korte tijd in het bedrijf werkzaam. Al in 1820 wordt Coster als stads-drukker genoemd. Decennialang was de zaak uitgever van de Alkmaarsche Courant. Maar men gaf ook geregeld boekpublicaties uit. In 1886 verscheen van de hand van C. W. Bruinvis “Het patriotisme in Alkmaar, 1781-1791”. In 1880 kwam er een catalogus uit “der voorhanden zijnde lettersoorten ter drukkerij van Herms Coster en Zoon”. Vanaf 1903 kent de firma de rechtsvorm van een N.V.: “N.V. Boek- en Handelsdrukkerij v/h Herms Coster”. In de jaren ’20 en ’30 worden als directeuren van de N.V. respectievelijk G. H. Krak en C. Krak genoemd. Het bedrijf heeft op verschillende locaties gezeten: Voordam nr. 9 (ook nr. 10 en nr. 11), Achterdam nr. 14-16 en in de jaren ’90 Wageweg nr. 25.

Burg

Op 1 januari 1919 nam Klaas ter Burg (1893-1958) de boekhandel over van Otto de Waal op de Koorstraat nr. 1, tegenover de Grote Kerk, hoek Langestraat in Alkmaar. Hij was sinds 1912 bij De Waal in betrekking. In juni 1925 wordt het faillissement van de zaak uitgesproken. Er volgt onmiddellijk een doorstart onder de naam “N.V. Boekhandel v/h K. ter Burg”. Aan de zaak is ook een leesbibliotheek verbonden en een drukkerij, gevestigd op Nieuwesloot nr. 109. Na het overlijden van Klaas ter Burg komt de leiding in handen van zijn zoon, Piet ter Burg. Vanaf eind jaren ’60 is het adres Koorstraat nr. 1-3 (ook wel nr. 3-3a). Rond 1988, inmiddels is de 3e generatie Ter Burg aangetreden in de persoon van P. J. ter Burg (Piejo), gaat de boekwinkel samen met Boekhandel Zwaan. De winkels blijven aanvankelijk naast elkaar opereren, maar in 1990 volgt een echte fusie. Voortaan is er sprake van “Boekhandel Zwaan & ter Burg”, aan de Gedempte Nieuwesloot. Daar hoop ik later in deze alfabetische serie op terug te komen. De drukkerij bleef overigens buiten de fusie.