zondag 7 maart 2021

Arps

Letterzetter/drukker Bernardus Arps (1839-1913) begon zijn drukkerij in 1860 in Culemborg. In 1871 verhuisde hij naar de Groote Markt nr. 12 in Rotterdam. Het bedrijf werd daarna door 2 opeenvolgende generaties geleid, beiden genaamd Gerardus Christiaan Arps. Vanaf 1897 mocht de firma de titel “Hofdrukkerij” voeren. In mei 1940 werd het bedrijfspand bij het bombardement volledig verwoest, maar vanaf 1947 werd het weer opgebouwd aan de Schiekade. Onder de 4e generatie (Willem Arps) vestigde de drukkerij zich in een bedrijfsgebouw in de Alexanderpolder. Op dit moment staat het bedrijf onder leiding van Ivo Arps. De laatste 2 adressen zijn: Jaap van den Hoekplaats nr. 10 en Jan van der Heijdenstraat nr. 25 in Oud-Beijerland. Eén van de reclameslogans: “Since 1860 the largest offset thermography diestamping and foilprinter in The Netherlands”.

zaterdag 6 maart 2021

Arbon

Helena Geertruida Arbon, weduwe van Adrianus Hubertus Krap, startte rond 1816 een boekhandel/uitgeverij/steendrukkerij in Rotterdam. Als adres wordt dan vermeld: Haringvliet nr. 111. Al in 1817 wordt een nieuw adres genoemd, waar de firma de rest van haar bestaan zou verblijven: “bij de Beurs nr. D 98”. In advertenties varieert de naam van het adres nogal eens. Zo komen we tegen: Beursplein (jaren ’30), Noordblaak en hoek Beurssteeg, maar ook “op het Westnieuwland”. De zaak ontwikkelde zich tot een gespecialiseerde boekhandel/uitgeverij op het gebied van de zeevaart. In de jaren ’60 afficheert de winkel zich dan ook als “Zeevaartkundige boekhandel”. Het assortiment omvatte naast boeken ook kaarten, sextanten, dag- en nachtkijkers, aardglobes etc. Men kon er zelfs apparatuur laten repareren. In mei 1850 gaat “boekhandelaresse” Arbon, wed. Krap een vennootschap aan met Joost van Duym. Vanaf dat moment heet de zaak “Wed. Krap & Van Duym“. Er verschenen uiteraard veel publicaties m.b.t. de zeevaart. Een voorbeeld: “Zeemans handleiding voor zijne berekeningen op zee: bevattende een aantal korte, doch naauwkeurige regelen, bijzonderlijk voor den zeeman geschikt, om praktisch de voornaamste en meest voorkomende problema’s op te lossen” auteur: Johannes George Arbon (1819). Rond 1882 is het bedrijf waarschijnlijk opgeheven.

vrijdag 5 maart 2021

A.P.

De Amsterdamse uitgeverij “Ontwikkeling”/later “De Arbeiderspers” opende in de jaren ’20 in meerdere grote steden boekhandels onder de naam “Boekhandel Voorwaarts”, “A.P. Boekwinkel”, of ook wel “Boekwinkel Arbeiderspers”. Het bedrijf was gelieerd aan de SDAP, later de PvdA en het NVV. Op het hoogtepunt waren er 16 filialen, o.a. in Amsterdam, Groningen, Utrecht, Leiden en… natuurlijk ook in Rotterdam. In de winkels werd vooral de aandacht gevestigd op het eigen uitgeversfonds met de nadruk op socialistische literatuur, maar het aanbod was veel breder. De Rotterdamse filialen hebben op verschillende adressen gezeten. Van 1929 tot 1940 was de zaak te vinden op de Gedempte Slaak nr. 120. Nadat in mei 1940 dit pand bij het bombardement volledig verwoest werd, was het adres kort Passage nr. 18. Maar al gauw werd het pand aan de Goudsesingel nr. 561-563 betrokken. In 1954 verhuisde de winkel naar Slaak nr. 34 (bij het Oostplein). Enkele personen die de leiding hadden: Gerrit Koopmans (voor 1954) en C. M. Stouthamer (na 1954). In 1970 verkocht de Arbeiderspers alle boekhandels aan het Belgische Standaardconcern.

donderdag 4 maart 2021

Andel

H. van Andel nam in 1931 de omvangrijke leesbibliotheek over van C. Spierdijk, die al sinds 1888 gevestigd was op de Slaakkade nr. 107 in Rotterdam, in 1903 omgedoopt tot Gedempte Slaak. Spierdijk handelde ook in kantoor-, schrijf- en teekenbehoeften. Van Andel had in de jaren 1929/1930 al een leesbibliotheek in de Weteringstraat nr. 20. Na de overname kon hij direct spreken van “de grootste leesbibliotheek van Rotterdam (40.000 boeken in vier talen – leesprijs 5 ct. per week per deel)”. Hij gaf een catalogus van het boekenbestand uit in prachtband. Later verhuisde de leesbibliotheek naar Gedempte Slaak nr. 79. De zaak zou tot 1939 bestaan hebben.

woensdag 3 maart 2021

Amesz

Oosterboekhandel J. Amesz is de oudste nog bestaande boekhandel van Rotterdam. Jacobus Gijsbertus Amesz begon in 1886 met een boekbinderij in de Waterloostraat. In advertenties worden verschillende huisnummers genoemd: F. 161, F. 192 en F. 155 (nu nr. 35). In 1896 verhuisde Jacobus Amesz, die inmiddels ook als boekhandelaar optrad, naar de Avenue Prins Alexander nr. 16 (later 7). Deze deftige naam werd in 1899 gewijzigd in Voorschoterlaan (nr. 7). Dit huisnummer werd later gewijzigd in nr. 145. “Amesz, Kralings middelpunt voor boeken op elk gebied, ook voor school-, schrijf- en teekenbehoeften”. Zoals zoveel boekhandels in die tijd, gaf ook Amesz af en toe iets uit. Meestal betrof het dan publicaties met een protestants-christelijk karakter (voorbeeld: “Wie zal ons scheiden van de liefde van Christus? : afscheidsrede gehouden te Kralingen op 26 januari 1896”). Toen Jacob Amesz in 1934 overleed, zette zijn weduwe, Jacoba Amesz, samen met haar zoon Koos en dochter Gretha de winkel voort. Ook schoonzoon Freek Roodborst ging in de zaak werken. In 1946 overleed de weduwe Amesz. Ook haar zoon Jaap werd toen actief , maar de drijvende krachten waren Koos Amesz en Freek Roodborst. Nadat Koos Amesz in 1955 overleden was, deed de zoon van Freek Roodborst, Gijs Roodbosrt, zijn intrede. In 1999 tenslotte namen de twee dochters van Gijs, Miriam en Marga Roodborst de winkel over (de 4e generatie!). De zaak is nog steeds succesvol. In 2013 werd op basis van de lange levensduur het predikaat hofleverancier toegekend. PS. Per 30 september 2026 sloot de zaak voorgoed de deuren.

dinsdag 2 maart 2021

Altmann

De geschiedenis van de uitgeverij/hollandsche en buitenlandsche boekhandel van Hendrik Altmann Jr. (1831-1884) strekt zich uit over de periode 1855-1879. In november 1855 gaat Altmann een vennootschap aan met Pieter Johannes van der Palm. De zaak is gevestigd op de Hoogstraat, bij de Hoofdsteeg Wijk 9, nr. 517 in Rotterdam. In 1867 verhuisde de firma naar de Korte Hoogstraat 5, nr. 310. Vanaf 1858 wordt Van der Palm al niet meer vermeld. In dat jaar wordt Philippus Hendrik Roosenburg (1833-1895) Altmann’s nieuwe vennoot. De uitgeverij maakt gebruik van verschillende impressums, soms wordt als uitgever kortweg “Altmann” vermeld, dan weer “Hendrik Altmann”, maar ook heel vaak “Altmann & Roosenburg”. Eind jaren ’80 gaf Altmann ook diverse publicaties uit samen met andere Rotterdamse collega’s, bijvoorbeeld W.C. de Vletter, van der Hoeve & Buys en met leesbibliotheekhouder/boekhandelaar Adr. Koller (Hoofdsteeg nr. 19). Er werden vooral veel kinder- en jeugdboeken uitgegeven. Eén voorbeeld: “Hoe het ging met Piet, Jan en Frits : nieuw insteek toverboek”, met litho’s van de firma Vleer uit Haarlem (1878).

maandag 1 maart 2021

Alsbach

De firma G. Alsbach & Co. was tussen 1866 en 1898 een vooraanstaande muziekhandel in Rotterdam. De zaak was gevestigd op het adres Spinnewiel, hoek Houttuin nr. 11, 190. Als adres wordt ook wel genoemd Noordblaak nr. 63. De oprichter was de uit Koblenz afkomstige Carl Georg Alsbach (1830-1906). Men kon er ook terecht voor toegangskaarten voor concerten. Alsbach was ook het Nederlandse hoofddepot van de firma B. Schotts & Zonen, de op twee na oudste muziekuitgeverij ter wereld, opgericht in 1770 in Mainz. Later met vestigingen in Parijs, Brussel en Londen. In 1898 verhuisde de zaak naar Amsterdam waar toen de muziekhandel van W. C. Brix von Wahlberg werd overgenomen.

Kool Weesp

Op 1 juli 1869 verkocht G. G. Brugman zijn boek-, muziek- en papierhandel, benevens boekdrukkerij/binderij in Weesp aan P. P. Kool. Brugman ...