Wensing Haarlem

In adresboeken geeft Joh. J. Wensing aan dat hij zich in 1873 als boekhandelaar in Haarlem vestigde, maar pas in 1919 vond ik de eerste sporen van deze zaak. Zijn boek- en kantoorboekhandel was toen gevestigd op de Zijlstraat nr. 4, bij de brug. Vanaf 1924 had Wensing daarnaast een advertentiebureau op de Tempelierstraat nr. 32. Na zijn overlijden in 1919 werd de zaak opgeheven.

Welscher Haarlem

De boek- en kantoorboekhandel van L. (L. J. W.) te Welscher in Haarlem heb ik kunnen traceren tussen 1926 en 1960. De zaak ging van start op het adres Heerenweg nr. 335. In 1934 verhuisde de boekhandel naar de Wagenweg nr. 116. Het afgebeelde stempel laat zien dat de zaak enige tijd de naam “Boekhandel Westerhoutpark” droeg. Het daarbij vermelde adres lijkt een fout, want daar wordt het huisnummer van de Heerenweg (335) vermeld bij de Wagenweg.

Vroom & Dreesmann Haarlem

Vroom & Dreesmann kwam al eerder uitgebreid ter sprake in de serie over Amsterdamse boekhandels. Het in 1887 in Amsterdam opgerichte warenhuis had op het hoogtepunt ca. 70 vestigingen verspreid over het land. Vrijwel alle vestigingen hadden een boeken-afdeling. V&D was voor de Nederlandse uitgevers één van de belangrijkste afnemers. De Haarlemse vestiging werd geopend in 1896. Het belangrijkste adres was de Grote Houtstraat nr. 70. Daarnaast was er een vestiging in Schalkwijk op de Rivièradreef nr. 3. Ook Gierstraat nr. 5 wordt als adres genoemd.

Vries Haarlem

Hendrik de Vries (1882-1946) begon op 25 maart 1905 een oude en nieuwe boekhandel op het adres Jacobijnestraat nr. 3, bij de Gedempte Oude Gracht in Haarlem (later ook wel nr. 3-7). De zaak was vanaf het begin sterk gericht op de in- en verkoop van schoolboeken; ook voor bind- en drukwerk kon men er terecht. Het betekende de start van een familiebedrijf, dat tot op de dag van vandaag actief is. Vanaf 1910 trad De Vries ook op als uitgever. In 1912 werd het pand op de Gedempte Oude Gracht nr. 27, over de Raaks gekocht (later ook wel nr. 27-27a) en in 1921 werd ook het pand op de Jacobijnestraat aangeschaft. Na een verbouwing werden de beide panden samengevoegd. In 1937 werd de zaak voortgezet door 2 zoons van de oprichter, H. P. (Herman) de Vries (1909-1945) en J. H. (Johan) de Vries (1915-2000). De broers waren in de 2e wereldoorlog actief in het verzet. Herman werd verraden, in december 1943 gearresteerd en via kamp Vught afgevoerd naar Dachau, waar hij kort voor de bevrijding (22 april 1945) overleed. Johan zette het bedrijf daarna alleen voort tot zijn zoon Dolf de Vries de zaak in 1973 overnam. Rond die tijd werd ook gestart met een aparte uitgeverij, De Vrieseborch, gespecialiseerd in sportboeken en boeken over Haarlem. Na het overlijden van Dolf in 1996 nam zijn echtgenote Karin de Vries-Kuyper het heft in handen. De zaak presenteerde zich blijkens enkele etiketten als het “Studieboekencentrum van Kennemerland”. Bij het 100-jarig bestaan in 2005 verkreeg het bedrijf het predicaat hofleverancier. In 2011 werd de Haagse boekhandel Van Stockum overgenomen, wat leidde tot 2 boekhandels (in Den Haag en Haarlem) met de naam “De Vries Van Stockum”. In 2026 staat de achterkleindochter van de oprichter Jeltje de Vries aan het roer, waarmee ik refereer aan de spreuk die De Vries, blijkens het grote etiket, enige tijd hanteerde: Hoop doet varen (HdV). Op naar het 125-jarig bestaan!

Voogd Haarlem

In januari 1905 nam Joh. Voogd de boekhandel van J. F. (Jan Frederik) Beyers in Haarlem over. De zaak was gevestigd op het adres Groote Houtstraat nr. 94. In 1909 wordt A. T. H. Wiesenhaan medefirmant en niet lang daarna presenteert de zaak zich als boekhandel “A. Wiesenhaan, v/h Joh. Voogd” (met agentschap van de “Nieuwe Courant”). Wiesenhaan ging in 1912 failliet. Tot 1915 is er echter nog wel steeds sprake van een “Algemeene Boekhandel, voorheen Joh. Voogd” op hetzelfde adres. Onduidelijk is wie dan de uitbater is.

Verstraten Haarlem

M. J. Verstraten had vanaf 1934 een leesbibliotheek op het adres Karel van Manderstraat nr. 61, hoek Adr. de Jongestraat, bij de Leidschevaart in Haarlem. De bibliotheek werd in 1964 opgeheven.

Versteeg Haarlem

De boekhandel/leesbibliotheek van A. Versteeg ging ca. 1926 van start op het adres Zijlweg nr. 27 in Haarlem. In 1928 verhuisde de winkel naar de Kastanjestraat nr. 47, hoek Pijnboomstraat in Haarlem-Noord. Het stempel laat zien dat Versteeg ook speelgoederen in het assortiment had. In 1935 werd de zaak overgenomen door F. E. Jansen.