Vander Haarlem

J. A. Vander had in de jaren ’40 en ’50 (1942-1959) een kantoorboekhandel/leesbibliotheek op het adres Oranjeboomstraat nr. 133 in Haarlem. De lichtelijk agressieve reclame-leus op het stempel (“Vander en geen ander”) heeft er, voor zover ik heb kunnen nagaan, niet toe geleid dat de concurrentie antwoordde met “Ga niet naar Vander, maar naar een ander”.

Tweehuysen Haarlem

In 1920 nam W. A. G. Tweehuysen de winkel van W. H. van Turnhout over op het adres Lieve Vrouwe Gracht nr. 34, bij de Spaarnekerk in Haarlem. Soms wordt als adres van het zelfde pand Anthoniestraat nr. 34 genoemd. Van Turnhout verkocht speelgoed, armbanden, eau de cologne etc. Onder Tweehuysen, die in het begin nog vermeldde “v/h W. H. van Turnhout”, ontwikkelde de zaak zich tot een uitgesproken rooms-katholiek bedrijf. In advertenties wordt voornamelijk gewezen op het aanbod van religieuze artikelen. De reden dat ik de winkel hier ter sprake breng, is dat Tweehuysen ook wel degelijk boeken in het assortiment had; wel voornamelijk kerkboeken (“de mooiste kerkboeken tegen een billijke prijs”). In de jaren ’30 verhuisde de winkel naar de Zijlstraat nr. 77 en in de jaren ’40 werd de zaak verplaatst naar de Zijlstraat nr. 85. Het bedrijf heeft minstens tot 1963 bestaan met dan als eigenaar J. G. M. Tweehuysen (vermoedelijk een zoon).

Traviata Haarlem

Op 25 juni 1927 opende F. P. J. Spee een radio- en grammofoonhandel/muziekhandel met de naam “Traviata” op het adres Nagtzaamstraat nr. 57 (Amsterdamse buurt) in Haarlem. Eind 1929 verhuisde de zaak naar de Kleine Houtstraat nr. 25. In 1931 werd de winkel verplaatst naar Anegang nr. 44, waar eerder de grammofoonhandel “His Masters Voice” gevestigd was. De firma vroeg ook oude of gebroken! grammofoonplaten te koop en beschikte over een reparatie-inrichting. In 1938 werd de zaak heropend op het oude adres Kleine Houtstraat nr. 25. In de jaren ’50 had “Traviata” een filiaal op het adres waar de zaak ooit begon: Nagtzaamstraat nr. 57 (zie afgebeelde etiket). Gesignaleerd tot ca. 1963.

Tip Haarlem

J. Tip was in de jaren ’70 (1971-1978) eigenaar van “Tip’s Boek- en Tijdschriftenhal” op het adres Santpoorterstraat nr. 57a in Haarlem. Op dit adres verbleef eerder in de jaren ’60 de boekhandel/leesbibliotheek van L. van Hengel (ging failliet in 1965). Ook Tip had een leesbibliotheek-afdeling.

Sweerts Haarlem

Rond 1945 deed de weduwe A. H. Akkerman-Huijer haar kantoorboekhandel/leesbibliotheek over aan R. A. J. Sweerts, die de naam Akkerman nog geruime tijd bleef vermelden (kantoorboekhandel/leesbibliotheek R. A. J. Sweerts, v/h J. Akkerman). De grote etiketten laten zien dat in de loop der jaren de leesbibliotheek-tarieven verdubbelden (van 8 naar 15 cent per deel per week). Beleefd werd verzocht “de boeken in zindelijken en ongeschonden staat te houden”. Toen in december 1956 de heer Sweerts overleed, zette zijn weduwe mevr. M. J. J. Sweerts-Schulte de winkel voort. Zij werd tevens actief als bestuurslid van de Algemene Nederlandse Bond van Leesbibliotheekhouders. De zaak werd in januari 1969 opgeheven.

Strijland Haarlem

De boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek van M. Strijland wordt voor het eerst vermeld in 1910. De zaak is dan gevestigd op de Schoterweg nr. 23 in Haarlem. In de jaren ’20 bevindt de winkel zich op Schoterweg nr. 23 en 24a. Eind jaren ’30 verhuisde de zaak opnieuw, nu naar Schoterweg nr. 7 (later nr. 5-7). De leesbibliotheek werd in 1948 opgeheven. De boekhandel heeft zeker nog tot 1964 bestaan.

Steur Haarlem

Albert Gerard (Ab) van der Steur was een telg uit een oud kleermakersgeslacht en zelf tot 2002 eigenaar van de oudste kledingzaak van Nederland (sinds 1789). Ik herinner me ooit een prachtige foto gezien te hebben waarop hij in kleermakerszit op een tafel zat. In 1974 begon hij naast de kledingzaak een gespecialiseerd antiquariaat. De basis daarvoor vormde een grote collectie die hij overnam van de Haagse genealoog en antiquaar Gerard Halwasse. De zaak presenteerde zich als “Historisch Antiquariaat A. G. van der Steur” op het adres Nieuwe Gracht nr. 17 (aanvankelijk alleen als verzendantiquariaat, later 4 dagen per week open). Het antiquariaat had de volgende specialisaties: genealogie, heraldiek, archiefwezen, topografie en portretgrafiek. In 1989 opende Van der Steur samen met zijn partner Theo Hopman zijn antiquariaat op het adres Kruisstraat nr. 3 en 5 (3 verdiepingen). Van der Steur gaf met regelmaat (geweldige) catalogi uit en was naast zijn werk als kleermaker/antiquaar ook zeer actief als publicist op zijn interessegebieden en als (mede-)organisator van de Dutch Antiquarian Book Fair in Haarlem en de Antiquarian Book and Print Fair in Amsterdam. Na zijn overlijden in 2012 werd de zaak in Den Haag voortgezet door zijn dochter: Antiquariaat Arine van der Steur op de Balistraat nr. 81B (bezoek alleen op afspraak). Maar ook de zoon van Ab, Ard van der Steur (voormalig minister), het bloed kruipt waar het niet gaan kan, is naast zijn andere werkzaamheden actief als antiquaar onder naam “Goltzius” in Lisse (verkoop alleen via internet).