Vries Haarlem

Hendrik de Vries (1882-1946) begon op 25 maart 1905 een oude en nieuwe boekhandel op het adres Jacobijnestraat nr. 3, bij de Gedempte Oude Gracht in Haarlem (later ook wel nr. 3-7). De zaak was vanaf het begin sterk gericht op de in- en verkoop van schoolboeken; ook voor bind- en drukwerk kon men er terecht. Het betekende de start van een familiebedrijf, dat tot op de dag van vandaag actief is. Vanaf 1910 trad De Vries ook op als uitgever. In 1912 werd het pand op de Gedempte Oude Gracht nr. 27, over de Raaks gekocht (later ook wel nr. 27-27a) en in 1921 werd ook het pand op de Jacobijnestraat aangeschaft. Na een verbouwing werden de beide panden samengevoegd. In 1937 werd de zaak voortgezet door 2 zoons van de oprichter, H. P. (Herman) de Vries (1909-1945) en J. H. (Johan) de Vries (1915-2000). De broers waren in de 2e wereldoorlog actief in het verzet. Herman werd verraden, in december 1943 gearresteerd en via kamp Vught afgevoerd naar Dachau, waar hij kort voor de bevrijding (22 april 1945) overleed. Johan zette het bedrijf daarna alleen voort tot zijn zoon Dolf de Vries de zaak in 1973 overnam. Rond die tijd werd ook gestart met een aparte uitgeverij, De Vrieseborch, gespecialiseerd in sportboeken en boeken over Haarlem. Na het overlijden van Dolf in 1996 nam zijn echtgenote Karin de Vries-Kuyper het heft in handen. De zaak presenteerde zich blijkens enkele etiketten als het “Studieboekencentrum van Kennemerland”. Bij het 100-jarig bestaan in 2005 verkreeg het bedrijf het predicaat hofleverancier. In 2011 werd de Haagse boekhandel Van Stockum overgenomen, wat leidde tot 2 boekhandels (in Den Haag en Haarlem) met de naam “De Vries Van Stockum”. In 2026 staat de achterkleindochter van de oprichter Jeltje de Vries aan het roer, waarmee ik refereer aan de spreuk die De Vries, blijkens het grote etiket, enige tijd hanteerde: Hoop doet varen (HdV). Op naar het 125-jarig bestaan!

Voogd Haarlem

In januari 1905 nam Joh. Voogd de boekhandel van J. F. (Jan Frederik) Beyers in Haarlem over. De zaak was gevestigd op het adres Groote Houtstraat nr. 94. In 1909 wordt A. T. H. Wiesenhaan medefirmant en niet lang daarna presenteert de zaak zich als boekhandel “A. Wiesenhaan, v/h Joh. Voogd” (met agentschap van de “Nieuwe Courant”). Wiesenhaan ging in 1912 failliet. Tot 1915 is er echter nog wel steeds sprake van een “Algemeene Boekhandel, voorheen Joh. Voogd” op hetzelfde adres. Onduidelijk is wie dan de uitbater is.

Verstraten Haarlem

M. J. Verstraten had vanaf 1934 een leesbibliotheek op het adres Karel van Manderstraat nr. 61, hoek Adr. de Jongestraat, bij de Leidschevaart in Haarlem. De bibliotheek werd in 1964 opgeheven.

Versteeg Haarlem

De boekhandel/leesbibliotheek van A. Versteeg ging ca. 1926 van start op het adres Zijlweg nr. 27 in Haarlem. In 1928 verhuisde de winkel naar de Kastanjestraat nr. 47, hoek Pijnboomstraat in Haarlem-Noord. Het stempel laat zien dat Versteeg ook speelgoederen in het assortiment had. In 1935 werd de zaak overgenomen door F. E. Jansen.

Vernout Haarlem

Arend Vernout startte in 1876 met een kantoor- en papierhandel op het adres Warmoesstraat nr. 12 in Haarlem. In juli 1879 deelt hij mee dat het vanaf dat moment ook om een echte boekhandel gaat. In dat jaar wordt de firma Vernout ook agent van het Haarlemsch Dagblad. Vanaf 1883 luidt het adres Warmoesstraat nr. 10. In de jaren ’90 geeft Vernout met enige regelmaat fotografieën en platen uit van Haarlem. In 1891 verhuist de boek- en muziekhandel/leesbibliotheek naar de Warmoesstraat nr. 7, de papier- en kantoorboekhandel blijft op de Warmoesstraat nr. 10. In januari 1894 doet Arend Vernout de zaak over aan zijn zoon Willem B. Vernout Azn. (1869-1919). In 1899 functioneert de firma ook als agent van het Algemeen Handelsblad. De leesbibliotheek draagt enige tijd de naam “Lectura” (landelijk de meest gebezigde naam voor leesbibliotheken) en in 1905 deelt men trots mee de eerste Haarlemse leesbibliotheek te zijn die uitgerust is met een “ontsmettingsoven”. Na het overlijden van Willem B. Vernout wordt de zaak gedreven door zijn zoon Jacob Vernout (1901-1955) (kleinzoon van de oprichter). In 1926 wordt het 50-jarig bestaan gevierd. Vanaf de jaren ’30 had Vernout, zeker tot ca. 1964, filialen in Overveen op de Bloemendaalseweg nr. 255 en in Bloemendaal op de Bloemendaalseweg nr. 52 (ook wel nr. 53). In 1951 wordt Jacob Vernout opgevolgd door zijn zoon Paul Vernout Jzn. (de achterkleinzoon van de oprichter). Paul Vernout bemande de zaak tot zijn overlijden in 2022. De winkel, inclusief de hele boekenvoorraad, bleef daarna onaangeroerd tot het pand in 2025 in de verkoop ging. PS. Boekhandel Vernout moet niet verward worden met de in 1924 opgerichte kantoorboekhandel/leesbibliotheek van K. J. L. Vernhout (met H).

VEKO Haarlem

In 1924 vraagt K. J. L. Vernhout boeken te koop voor een op te richten leesbibliotheek. Zijn adres is dan Staten Bolwerk nr. 4 in Haarlem. Dat leidde tot de oprichting van “Vernhout’s kantoorboekhandel/leesbibliotheek” op het adres Kleine Houtstraat nr. 47. In 1927 werd de naam van de zaak gewijzigd in Vernhout’s kantoorboekhandel “VEKO”, waarschijnlijk om verwarring te voorkomen met de al uit 1876 daterende boekhandel/leesbibliotheek van A. Vernout (dus zonder H). In oktober 1929 werd boekhandel VEKO verplaatst naar de Zijlstraat nr. 98 (ook wel nr. 96-98), 2e huis vanaf het stadhuis. Het ging om een algemene boekhandel, maar duidelijk van christelijke signatuur. Als firmanten worden in de loop der jaren vermeld: K. J. L. Vernhout en J. Vernhout. In 1968 werd de zaak kennelijk uitgebreid, want dan wordt als adres vermeld Zijlstraat nr. 98-100. Rond 1980 gaat VEKO een samenwerking aan met de firma Van Hage (hier eerder voorbijgekomen), wat leidde tot de firma Van Hage/VEKO, op de Zijlweg nr. 84. (zie verder Van Hage op www.boekhandelsetiketjes.blogspot.com).

Veen 2 Haarlem

In september 1919 presenteerde A. F. van der Veen zijn leesbibliotheek aan het Haarlemse publiek. De zaak was gevestigd op het adres Tuchthuisstraat nr. 4, hoek Botermarkt. Leesgeld 7 cent per deel per week, abonnementskaart voor 10 delen 45 cent. In 1920 breidde Van der Veen zijn bibliotheek aanzienlijk uit door de aankoop van de leesbibliotheek van de firma Van Brederode en van de firma Beunderman. Zijn leesbibliotheek in 4 talen (hollands, duits, engels en frans) omvatte toen 12.000! delen. De zaak werd in 1923 onder eigen naam voortgezet door G. Kiljan.