Hengel Haarlem

L. van Hengel had begin jaren ’60 een boekhandel/leesbibliotheek op het adres Santpoorterstraat nr. 57 in Haarlem. In 1960 was op dit adres nog Renting’s Leesbibliotheek gevestigd. Van Hengel gig in 1965 failliet.

In januari 1925 begon Willem Frederik (Wim) van Halst met de verkoop van boeken vanuit zijn ouderlijk huis, waar hij toen met zijn moeder woonde, in de Oranjestraat nr. 174 in Haarlem. Al in mei van het zelfde jaar opende hij een echte winkel op het adres Tempeliersstraat nr. 42 (“Algemeene Boekhandel en Leesbibliotheek W. F. van Halst”). De leesbibliotheek omvatte 8000 delen. In september 1929 verplaatste hij de winkel naar de Wagenweg nr. 9. In juni 1934 verhuisde Van Halst opnieuw, nu naar een statig hoekpand op Houtplein nr. 32 (ook wel kortweg Plein 32). De leesbibliotheek bleef nog op de Wagenweg. Toen de zaak in 1936 een naamloze vennootschap werd, verhuisde ook de leesbibliotheek naar het Plein (“Algemeene Boekhandel W. F. van Halst N. V.”). In 1972 ging de leiding van de zaak over in handen van de dochter van Wim van Halst, Christel van Halst en haar man Ruud de Haas. De zaak werd gemoderniseerd, verhuisde naar de Prins Clausstraat nr. 27 en ging zich o.a. specialiseren in studieboeken. Later werd er ook een filiaal geopend in Badhoevedorp op het adres Uiverstraat nr. 27. In 1993 trad de firma Van Halst ook eenmalig op als uitgever van de volgende publicatie: “Op het Eerste Christelijk ben ik gelukkig geweest : het Eerste Christelijk Lyceum te Haarlem 1918-1993”, samengesteld door J. van den Assem en anderen. Vorig jaar werd het 100-jarig bestaan van de boekhandel gevierd. Tot slot het volgende: Wim van Halst was in de 2e wereldoorlog zeer actief in het verzet. In het pand aan het Plein bood hij onderdak aan meerdere onderduikers en hij hield zich ook bezig met het drukken en verspreiden van voedselbonnen. In 2012 werd, ter herinnering aan deze activiteiten, bij het pand Houtplein 32 een gedenksteen geplaatst met o.a. de tekst: “Elk zijn eigen boekerij”.

Hage Haarlem

Rond 1931 begon mevr. Johanna van Hage-Bon (1894-…) een leesbibliotheek/boek-, papier- en muziekhandel in Haarlem. Het eerste adres is vermoedelijk Leidscheplein nr. 50, maar al vroeg in de jaren ’30 wordt als adres vermeld Leidschevaart, hoek Oranjestraat (ook Oranjestraat nr. 1). Op dit adres was ook een zgn. leesinrichting aanwezig met “de beste binnen- en buitenlandse tijdschriften”. In 1940 verhuisde de zaak naar de Zijlweg nr. 84 (daarvoor kort op nr. 85). Vanaf begin jaren ’40 treden verschillende zoons van Johanna als mede-eigenaren op (Alexander van Hage, N. van Hage en Marinus van Hage). Het bedrijf presenteert zich daarna consequent als “Boekhandel Van Hage en Zoon”. Op het oranje etiket staat het curieuze zinnetje “boekverkopers voor de politie”. Ik vermoed dat de zaak ook na 1962 (laatste signalering) nog lang bestaan heeft, want vanaf ca. 1980 blijkt op het vertrouwde adres (Zijlweg nr. 84) de firma Van Hage/Veko, specialist in vakliteratuur, gevestigd te zijn. Veko zou een afkorting zijn van Vernout Kantoorboekhandel ( een andere Haarlemse boekhandel). Het betreft hier een samenwerking tussen Van Hage en Vernout. Van Hage/Veko verbleef tussen 1980 en 2011 op verschillende adressen: Tappersweg nr. 3, Wateringweg nr. 89, Zijlstraat nr.98 en Nieuwe Gracht nr. 37. In 2002 wordt als eigenaar W. Caviët vermeld. In 2011 werd Van Hage/Veko overgenomen door Van Dijk Zakelijk in Houten.

Haco Haarlem

Kantoorboekhandel/copieerinrichting “HACO” was tussen 1943 en 1959 gevestigd op het adres Spaarnwouderstraat nr. 110 (ook wel nr. 108-110). De winkel functioneerde ook als postagentschap. De naam van de zaak is vermoedelijk terug te voeren op de beginletters van de voor- en achternaam van één van de eigenaren, H. F. Kosters en W. C. Kosters. Hoe lang de zaak na 1959 nog bestaan heeft, is mij niet bekend.

Haan 2 Haarlem

In januari 1871 wordt de boekhandel van G. Burck op het adres Groote Houtstraat nr. 137 in Haarlem overgenomen door I. de Haan. De Haan was daarvoor al vanaf 1852 actief als boekhandelaar/uitgever in Krommenie. De uitgeverij ging in Haarlem door onder de naam I. de Haan en de boekhandel presenteerde zich als “Firma de Haan & Zoon”. De zaak werd gedreven door zoon Pieter de Haan (boek-, muziek- en kantoorhandel, annex leesbibliotheek). Toen Pieter de Haan in 1900 overleed, verkocht zijn vader I. de Haan de boekhandel aan A. E. (Adriaan Engelbert) van der Heide, die de zaak onder de oude naam voortzette. Daarna ging de boekhandel in 1907 over in handen van H. J. Nolthenius . Laatste signalering in 1914.

Haan Haarlem

D. J. (Dirk Jan) de Haan, boekbinder en dozenmaker, maar ook handelaar in sigaren en ansichtkaarten, was tussen 1896 en 1923 gevestigd op de Lange Lakenstraat nr. 10 in Haarlem. Tussen 1912 en 1926 had zijn zoon, D. J. de Haan Jr. zijn eigen binderij op de Voortingstraat nr. 57. Op het afgebeelde stempel wordt geen “Jr.” vermeld, waaruit ik afleid dat ook de vader op de Voortingstraat actief is geweest.

Groot Haarlem

Tussen ca. 1900 en ca. 1921 was boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek J. J. Groot gevestigd op verschillende adressen in Haarlem. Tot ca. 1908 zat de zaak op de Kleine Houtstraat nr. 41. Daarna op de Kleine Houtstraat nr. 25. Vanaf 1911 werd de zaak gedreven door de weduwe van J. J . Groot. De leesbibliotheek was van bescheiden omvang (3200 boeken). De zaak heeft ook nog op 2 andere adressen gezeten, te weten Kleine Houtstraat nr. 11 en Turfsteeg nr. 25.