Cruijff Purmerend

De meeste inwoners van Purmerend zullen bij de winkel van Cruijff (ook vaak Cruyff gespeld) allereerst denken aan de succesvolle speelgoedwinkel die decennialang in deze plaats gevestigd was. Maar de voorgeschiedenis is verrassend divers. In de jaren ’20 van de vorige eeuw had Barend Cruijff een rijtuighandel op het adres Westerstraat nr. 65. Hij had een ruim aanbod, nieuw en 2e hands. Je moet dan denken aan bakkers-, melk- en ijsdriewielers, invalide-wagens, hitte-dog-karren (wat het ook mag zijn) etc. In de jaren ’30 is er daarna voor het eerst sprake van Barend Cruijff Jr. die een leesbibliotheek begint op Westerstraat nr. 65a. De rijtuighandel verblijft dan op Westerstraat nr. 54. Eén van de etiketten maakt duidelijk dat er een flinke afdeling kinderboeken aanwezig was. Maar Cruijff deed meer. In advertenties is er ook sprake van Cruijff’s “gelukskantoor” waar je loten kon aanschaffen en in de jaren ’40 noemt Cruijff de zaak een “volkswinkel”; hij vraagt dan ook 2e hands boeken te koop. In de 2e helft van de jaren ’50 blijkt Barend Jr. een kantoorboek- en parfumeriehandel te drijven op het vertrouwde adres (nr. 65a). Eind jaren ’50 is er dan voor het eerst sprake van speelgoed en in de loop der tijd ontwikkelde de winkel zich tot (uitsluitend) een speelgoedhandel. Deze winkel werd vanaf 2000 gerund door de zoon van de eigenaar (eveneens Barend) en zijn vrouw Irene, maar moeder Gré heeft ook nog lang meegewerkt. In 2008 werd het winkelpand verbouwd. In die periode verbleef de winkel in het oude pand van garage Zijp in de Nieuwstraat. De winkel was tot 2019 aangesloten bij Intertoys. In 2019/2020 verbleef de zaak enige tijd in het Eggert Winkelcentrum (Eggertstraat nr. 57), maar keerde daarna terug naar de Westerstraat. Op 29 januari 2022 sloot de winkel, mede als gevolg van de Corona-periode, de deuren, maar op het laatste moment meldde zich een nieuwe eigenaar, Bob Hartsuiker, die de zaak op bescheiden schaal voortzette.

Boekeneiland Purmerend

Rond 1995 nam de Island Bookstore in Amsterdam boekhandel De Wit in Purmerend over op de Breedstraat nr. 29. Het werd een filiaal onder de naam “Het Boekeneiland”. Eigenaar: J. van Straalen. Bedrijfsleider: José Ferdinandus. Het logo van de zaak (ontworpen door Joost Swarte, zie etiket) kwam overeen met dat van de hoofdvestiging. Toen de zaak in 2012 failliet ging (inmiddels aangesloten bij de Libris inkoopcombinatie) zorgde dat voor veel onrust in Purmerend. Via een door José Ferdinandus opgezette crowdfunding-actie lukte het de middelen bij elkaar te krijgen die trouwe klant Wouter van Waardt ertoe verleidden de boekhandel onder de naam “Het Leesteken” voort te zetten op het adres Zuiderweg nr. 2.

Mienes Oudkarspel

P. Mienes begon in maart 1927 met een drukkerij in Oudkarspel. Het jaar daarop nam hij de boekhandel over van C. Paarlberg op het adres Dorpsstraat nr. 114. Vanaf dat moment presenteerde de zaak zich als “Boek- en papierhandel/drukkerij/magazijn van feestartikelen P. Mienes, v/h C. Paarlberg”. In 1934 werd er een leesbibliotheek-afdeling aan de zaak toegevoegd. Mienes gaf veel prentbriefkaarten uit van de omgeving. Het huisnummer op de Dorpsstraat wisselde nogal eens. In 1948 wordt als huisnummer A, 115 vermeld. In 1949 werd de drukkerij van W. C. Bouman in Zuid-Scharwoude overgenomen en als filiaal van Mienes voortgezet (Zuid-Scharwoude nr. 116). In de jaren ’50 bevond de winkel in Oudkarspel zich op Dorpsstraat nr. 110 (ook wel A 110). Vanaf de jaren ’60 wordt als eigenaar D. J. Mienes vermeld. Gesignaleerd tot ca. 1976. NB. Op 2 etiketten wordt behalve Oudkarspel ook Noord-Scharwoude vermeld. Dat zou er op kunnen wijzen dat Mienes daar een filiaal had, maar dat heb ik nergens bevestigd gezien.

Otto Ouderkerk aan de Amstel

In 1924 nam L. Otto Jr. de boek-, papier- en muziekhandel over van N. C. de Grauw op het adres Kerkstraat nr. 64 in Ouderkerk aan de Amstel. De Grauw had zich daar in 1892 gevestigd. Na de overname presenteerde de zaak zich als “Otto’s Boekhandel”. De winkel functioneerde ook als agentschap van het Algemeen Handelsblad. Naast L. Otto Jr. wordt ook als eigenaar N. C. Otto genoemd. De zaak verhuisde later naar de Dorpsstraat nr. 13. In de jaren ’50 is er ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. In de jaren ’60 (zie het etiket) is er sprake van “Otto’s boek- en fotohandel”. In 1969 werd de winkel overgenomen door J. N. Teunisse die hem onder eigen naam voortzette.

Steeds het beste Oostzaan

Leesbibliotheek “Steeds het beste” in Oostzaan ging van start in 1947 op het adres Zuideinde nr. A 284 (ook wel Zuid 284). Eigenaar was Jan Boom. Rond 1952 verhuisde de winkel naar het adres Zuid nr. 77. Begin jaren ’70 wordt als eigenaar genoemd G. H. Bakker. De leesbibliotheek groeide uit tot een echte boekhandel met speelgoedafdeling. Vanaf ca. 1989 is het bedrijf een vennootschap onder firma (VOF) met als vennoten R. Nep en M. Nep-Wimmers. In 2018 werd de zaak opgeheven.

Bakker Oostwoud

S. Bakker Czn., die in de oorlog een concentratiekamp overleefde, had in de periode 1951-1957 een boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek in Oostwoud (N-H)(minder dan 1000 inwoners!). Adres: O 120.

Laan Oosthuizen

D. (Dirk) Laan Czn. begon in 1924 een boek- en papierhandel in Oosthuizen op het adres Dorpsstraat nr. 182 (wat nu de Raadhuisstraat is). De zaak gaf meerdere ansichtkaarten van de omgeving uit. Ik vermoed dat het in een klein dorp als Oosthuizen niet eenvoudig was om met een boekhandel het hoofd boven water te houden. Uit het groene etiket blijkt dan ook dat later het aanbod uitgebreid werd met drogisterij- en huishoudelijke artikelen. In de jaren ’50 werd de zaak gedreven door de weduwe R. Laan-Koopmans. Gesignaleerd tot ca. 1965.