Steur Haarlem

Albert Gerard (Ab) van der Steur was een telg uit een oud kleermakersgeslacht en zelf tot 2002 eigenaar van de oudste kledingzaak van Nederland (sinds 1789). Ik herinner me ooit een prachtige foto gezien te hebben waarop hij in kleermakerszit op een tafel zat. In 1974 begon hij naast de kledingzaak een gespecialiseerd antiquariaat. De basis daarvoor vormde een grote collectie die hij overnam van de Haagse genealoog en antiquaar Gerard Halwasse. De zaak presenteerde zich als “Historisch Antiquariaat A. G. van der Steur” op het adres Nieuwe Gracht nr. 17 (aanvankelijk alleen als verzendantiquariaat, later 4 dagen per week open). Het antiquariaat had de volgende specialisaties: genealogie, heraldiek, archiefwezen, topografie en portretgrafiek. In 1989 opende Van der Steur samen met zijn partner Theo Hopman zijn antiquariaat op het adres Kruisstraat nr. 3 en 5 (3 verdiepingen). Van der Steur gaf met regelmaat (geweldige) catalogi uit en was naast zijn werk als kleermaker/antiquaar ook zeer actief als publicist op zijn interessegebieden en als (mede-)organisator van de Dutch Antiquarian Book Fair in Haarlem en de Antiquarian Book and Print Fair in Amsterdam. Na zijn overlijden in 2012 werd de zaak in Den Haag voortgezet door zijn dochter: Antiquariaat Arine van der Steur op de Balistraat nr. 81B (bezoek alleen op afspraak). Maar ook de zoon van Ab, Ard van der Steur (voormalig minister), het bloed kruipt waar het niet gaan kan, is naast zijn andere werkzaamheden actief als antiquaar onder naam “Goltzius” in Lisse (verkoop alleen via internet).

Stap Haarlem

In november 1887 werd J. M. Stap vennoot en tevens directeur van de N.V. “Haarlemsche Boek- en Muziekhandel” (opgericht in januari 1886). Zijn mede-vennoten zijn I. J. Pollé en G. van den Berg. De zaak was gevestigd op het adres Groote Houtstraat nr. 63. Al vrij snel daarna werd Stap eigenaar van de zaak; de N.V. werd toen opgeheven. De naam “Haarlemsche Boek- en Muziekhandel” werd nog geruime tijd gehandhaafd, wel met de toevoeging J. M. Stap. Maar uiteindelijk werd de naam gewijzigd in “Boek-, muziek en kunsthandel J. M. Stap”. De zaak functioneerde ook als agentschap van het “Nieuws van de dag”. Eind 1939 gaat de boekhandel van Stap, samen met die van H. N. Mul, op in de “Centrale Boekhandel”, een filiaal van de firma Loosjes, wel op het vertrouwde adres Groote Houtstraat nr. 63.

Stam Haarlem

De Technische Boekhandel H. Stam kwam al eerder ter sprake in de serie over Amsterdamse boekhandels (na te lezen op www.boekhandelsetiketjes.blogspot.com). De zaak werd in 1921 in Amsterdam opgericht door Hendrik Stam (1896-1963) en groeide in de loop der tijd uit tot een omvangrijk concern. Verspreid over het land (én buitenland) werden diverse filialen geopend. Het filiaal in Haarlem, waarvan hier enkele etiketten afgebeeld zijn, is er al in 1928, gevestigd op het adres Santpoorterstraat nr. 70, hoek Mr. Cornelisstraat 108. De Haarlemse vestiging had ook een leesbibliotheekafdeling. Als filiaalhouders worden o.a. genoemd W. J. Richel (1955) en K. Postma (1959). In de jaren ’60 waren het hoofdkantoor en de uitgeverij van de N. V. H. Stam in Haarlem gevestigd op de Zijlweg nr. 1.

Spoon Haarlem

Op het adres Zijlstraat nr. 71 in Haarlem volgden eind 19e eeuw de boekhandelaren elkaar in rap tempo op. Vóór 1886 bevond zich op dit adres de boekhandel van A. J. Knoop. In juni 1886 deed zijn weduwe mevr. A. J. Knoop-Bakker de boek-, muziek- en papierhandel over aan E. Binnendijk. Al in januari 1888 verkocht Binnendijk de winkel aan L. Spoon, van wie hier een etiket is afgebeeld. Spoon vermeldde nog steeds de naam van A. J. Knoop. Inmiddels was er ook een leesbibliotheek (met leesportefeuilles) in de zaak aanwezig. Spoon zette de zaak voort tot 1895. Vanaf dat jaar was op Zijlstraat nr. 71 de boek-, muziek- en kunsthandel, annex leesbibliotheek van P. Kuipers gevestigd. Kuipers verkocht de zaak in december 1900 alweer aan G.W. Groeneveld.

Spiering Haarlem

Joh. Spiering zette eind jaren ’50 op het adres Warmoesstraat nr. 16 in Haarlem de kantoorboekhandel/leesbibliotheek van Willem F. M. H. Lasschuit voort, die daar vanaf ca. 1942 gevestigd was. De zaak presenteerde zich vanaf dat moment als “Spiering’s kantoorboekhandel/leesbibliotheek”. De leesbibliotheek werd in 1962 opgeheven.

Sol Haarlem

Op 1 juni 1900 opende D. Sol een “algemeene boekhandel” op het adres Koningstraat nr. 1 in Haarlem. Hij werd bij zijn toekomstige clientèle van harte aanbevolen door twee boekhandelaren waar hij eerder werkzaam was: de firma Brinkgreve in Deventer en door de heer Braat van de firma Blussé & Van Braam in Dordrecht. Hoe lang de zaak bestaan heeft, is mij niet bekend.

Schipper Haarlem

In augustus 1902 draagt W. Küppers zijn boekhandel op het adres Jansstraat nr. 14 in Haarlem over aan zijn “bediende” J. Schipper, die de zaak onder eigen naam voortzet. Küppers gaat vanaf dat moment al zijn aandacht wijden aan het redactiewerk voor zijn “Nieuwe Haarlemsche Krant”. J. Schipper laat er geen misverstand over bestaan dat het bij zijn winkel om een rooms-katholieke boekhandel gaat. Een tekst uit een advertentie: “Katholieken! Leest geen liberale bladen meer. Voor uw zaken hebt gij deze niet meer nodig. Gij kunt volstaan met de Maasbode. Agent voor Haarlem J. Schipper”. Uiteraard bood de zaak naast boeken ook religieuze artikelen aan, zoals bijv. Beuroner beelden en kruisen. In mei 1908 werd de winkel verplaatst naar de Groote Houtstraat nr. 26. In 1911 werd de firma een naamloze vennootschap, met als vennoten/directeuren J. Schipper en H. J. Ganzeboom Jr. In 1917 verbleef de zaak nog korte tijd op het adres Zijlstraat nr. 96, maar in 1918 werd de winkel opgeheven.