Honijk Purmerend

De gebroeders Honijk, Hendrik Willem en J. G. Honijk, begonnen in 1901 een boek- en papierhandel, annex kleine drukkerij in Purmerend op het adres Hoogstraat nr. 32 (ook wel E 6). In 1906 gingen de broers uit elkaar. De drukkerij werd voortgezet door J. G. Honijk, de boekhandel door Hendrik Willem (“H. W. Honijk, boek- en papierhandel”). Er was ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden en op zeker moment zelfs 2 leesgezelschappen. Verder wordt ook een boekbinderij-afdeling vermeld. In 1907 trad de zaak eenmalig op als uitgever van: “Vragenboek voor min of meer gevorderde hoefsmeden ten dienste bij het onderwijs”, samengesteld door hoefsmid H. Kruijt. In 1937, na het overlijden van Hendrik Willem Honijk, werd de zaak te koop gezet. Nieuwe eigenaar werd A.C. A. Roos. De naam Honijk bleef gehandhaafd. De leesbibliotheek werd in 1938 opgeheven. In 1939 werd de zaak verkocht aan H. P. Vegter. Rond die tijd verhuisde de winkel naar de Hoogstraat nr. 38. In 1946 werd de zaak overgenomen door J. H. Witte die de naam Honijk nog geruime tijd bleef vermelden (“Boekhandel Honijk, J. H. Witte”).

Gildeplein Purmerend

Boekhandel “Gildeplein” was gevestigd op het adres Gildeplein nr. 42 in Purmerend. De zaak ging rond 1993 van start en sloot zich aan bij de keten van tabaks- en “gemakswinkels” CIGO (CIGO = C(sic)igaretten en goederen). De eigenaren, C. R. T. H. Grotenhuis en mevr. A. Grotenhuis-Breider stopten er in 2024 mee.

Cruijff Purmerend

De meeste inwoners van Purmerend zullen bij de winkel van Cruijff (ook vaak Cruyff gespeld) allereerst denken aan de succesvolle speelgoedwinkel die decennialang in deze plaats gevestigd was. Maar de voorgeschiedenis is verrassend divers. In de jaren ’20 van de vorige eeuw had Barend Cruijff een rijtuighandel op het adres Westerstraat nr. 65. Hij had een ruim aanbod, nieuw en 2e hands. Je moet dan denken aan bakkers-, melk- en ijsdriewielers, invalide-wagens, hitte-dog-karren (wat het ook mag zijn) etc. In de jaren ’30 is er daarna voor het eerst sprake van Barend Cruijff Jr. die een leesbibliotheek begint op Westerstraat nr. 65a. De rijtuighandel verblijft dan op Westerstraat nr. 54. Eén van de etiketten maakt duidelijk dat er een flinke afdeling kinderboeken aanwezig was. Maar Cruijff deed meer. In advertenties is er ook sprake van Cruijff’s “gelukskantoor” waar je loten kon aanschaffen en in de jaren ’40 noemt Cruijff de zaak een “volkswinkel”; hij vraagt dan ook 2e hands boeken te koop. In de 2e helft van de jaren ’50 blijkt Barend Jr. een kantoorboek- en parfumeriehandel te drijven op het vertrouwde adres (nr. 65a). Eind jaren ’50 is er dan voor het eerst sprake van speelgoed en in de loop der tijd ontwikkelde de winkel zich tot (uitsluitend) een speelgoedhandel. Deze winkel werd vanaf 2000 gerund door de zoon van de eigenaar (eveneens Barend) en zijn vrouw Irene, maar moeder Gré heeft ook nog lang meegewerkt. In 2008 werd het winkelpand verbouwd. In die periode verbleef de winkel in het oude pand van garage Zijp in de Nieuwstraat. De winkel was tot 2019 aangesloten bij Intertoys. In 2019/2020 verbleef de zaak enige tijd in het Eggert Winkelcentrum (Eggertstraat nr. 57), maar keerde daarna terug naar de Westerstraat. Op 29 januari 2022 sloot de winkel, mede als gevolg van de Corona-periode, de deuren, maar op het laatste moment meldde zich een nieuwe eigenaar, Bob Hartsuiker, die de zaak op bescheiden schaal voortzette.

Boekeneiland Purmerend

Rond 1995 nam de Island Bookstore in Amsterdam boekhandel De Wit in Purmerend over op de Breedstraat nr. 29. Het werd een filiaal onder de naam “Het Boekeneiland”. Eigenaar: J. van Straalen. Bedrijfsleider: José Ferdinandus. Het logo van de zaak (ontworpen door Joost Swarte, zie etiket) kwam overeen met dat van de hoofdvestiging. Toen de zaak in 2012 failliet ging (inmiddels aangesloten bij de Libris inkoopcombinatie) zorgde dat voor veel onrust in Purmerend. Via een door José Ferdinandus opgezette crowdfunding-actie lukte het de middelen bij elkaar te krijgen die trouwe klant Wouter van Waardt ertoe verleidden de boekhandel onder de naam “Het Leesteken” voort te zetten op het adres Zuiderweg nr. 2.

Mienes Oudkarspel

P. Mienes begon in maart 1927 met een drukkerij in Oudkarspel. Het jaar daarop nam hij de boekhandel over van C. Paarlberg op het adres Dorpsstraat nr. 114. Vanaf dat moment presenteerde de zaak zich als “Boek- en papierhandel/drukkerij/magazijn van feestartikelen P. Mienes, v/h C. Paarlberg”. In 1934 werd er een leesbibliotheek-afdeling aan de zaak toegevoegd. Mienes gaf veel prentbriefkaarten uit van de omgeving. Het huisnummer op de Dorpsstraat wisselde nogal eens. In 1948 wordt als huisnummer A, 115 vermeld. In 1949 werd de drukkerij van W. C. Bouman in Zuid-Scharwoude overgenomen en als filiaal van Mienes voortgezet (Zuid-Scharwoude nr. 116). In de jaren ’50 bevond de winkel in Oudkarspel zich op Dorpsstraat nr. 110 (ook wel A 110). Vanaf de jaren ’60 wordt als eigenaar D. J. Mienes vermeld. Gesignaleerd tot ca. 1976. NB. Op 2 etiketten wordt behalve Oudkarspel ook Noord-Scharwoude vermeld. Dat zou er op kunnen wijzen dat Mienes daar een filiaal had, maar dat heb ik nergens bevestigd gezien.

Otto Ouderkerk aan de Amstel

In 1924 nam L. Otto Jr. de boek-, papier- en muziekhandel over van N. C. de Grauw op het adres Kerkstraat nr. 64 in Ouderkerk aan de Amstel. De Grauw had zich daar in 1892 gevestigd. Na de overname presenteerde de zaak zich als “Otto’s Boekhandel”. De winkel functioneerde ook als agentschap van het Algemeen Handelsblad. Naast L. Otto Jr. wordt ook als eigenaar N. C. Otto genoemd. De zaak verhuisde later naar de Dorpsstraat nr. 13. In de jaren ’50 is er ook een leesbibliotheek aan de zaak verbonden. In de jaren ’60 (zie het etiket) is er sprake van “Otto’s boek- en fotohandel”. In 1969 werd de winkel overgenomen door J. N. Teunisse die hem onder eigen naam voortzette.

Steeds het beste Oostzaan

Leesbibliotheek “Steeds het beste” in Oostzaan ging van start in 1947 op het adres Zuideinde nr. A 284 (ook wel Zuid 284). Eigenaar was Jan Boom. Rond 1952 verhuisde de winkel naar het adres Zuid nr. 77. Begin jaren ’70 wordt als eigenaar genoemd G. H. Bakker. De leesbibliotheek groeide uit tot een echte boekhandel met speelgoedafdeling. Vanaf ca. 1989 is het bedrijf een vennootschap onder firma (VOF) met als vennoten R. Nep en M. Nep-Wimmers. In 2018 werd de zaak opgeheven.

Bakker Oostwoud

S. Bakker Czn., die in de oorlog een concentratiekamp overleefde, had in de periode 1951-1957 een boek- en kantoorboekhandel/leesbibliotheek in Oostwoud (N-H)(minder dan 1000 inwoners!). Adres: O 120.

Laan Oosthuizen

D. (Dirk) Laan Czn. begon in 1924 een boek- en papierhandel in Oosthuizen op het adres Dorpsstraat nr. 182 (wat nu de Raadhuisstraat is). De zaak gaf meerdere ansichtkaarten van de omgeving uit. Ik vermoed dat het in een klein dorp als Oosthuizen niet eenvoudig was om met een boekhandel het hoofd boven water te houden. Uit het groene etiket blijkt dan ook dat later het aanbod uitgebreid werd met drogisterij- en huishoudelijke artikelen. In de jaren ’50 werd de zaak gedreven door de weduwe R. Laan-Koopmans. Gesignaleerd tot ca. 1965.

Lisette Obdam

Vanaf ca. 1985 was aan de Dorpsstraat nr. 177 in Obdam de “Educatieve Boekhandel/kantoorvakhandel Lisette B.V.” gevestigd. De firma was daarnaast vooral actief als groothandel/uitgeverij van educatief materiaal. Eigenaar was J. (Jeroen) F.S. Peerdeman. In januari 2020 werd het faillissement aangevraagd. Het afgebeelde etiket vermeldt ook Alkmaar. Over een vestiging daar heb ik niets kunnen vinden.

Middelburg Noord Scharwoude

De familie Middelburg had in verschillende plaatsen in Noord-Holland een boek- en kantoorboekhandel. In 1982 werd de eerste zaak geopend in Sint Pancras. Deze winkel was gevestigd op de Bovenweg nr. 71. Daarna volgden (in willekeurige volgorde) Heemskerk (Europassage nr. 2), Wormer (Dorpsstraat nr. 87) en Noord Scharwoude (Dorpsstraat nr. 574). Op enig moment sloot het bedrijf zich aan bij de Bruna boekhandelsketen. De naam luidde toen “Bruna Middelburg”. De volgende familieleden waren in de zaak actief: R. (Ruud) F. Middelburg, zijn vrouw M.(Marijke) Middelburg-de Waal, F. A. Middelburg en mevr. T. Middelburg-Koomen. Na het overlijden van Ruud Middelburg in 2016 werd alleen de winkel in Noord Scharwoude gehandhaafd. Zijn vrouw, Marijke zette de zaak nog tot 2020 voort, maar in december van dat jaar ging ze met pensioen.

Wimar Nieuw Vennep

De Bruna-vestiging op het adres Schoolstraat nr. 7 in Nieuw Vennep was eigendom van het Internationaal Grafisch Bureau Wimar b.v. Vandaar de naam “Wimar-Bruna” (kantoorspeciaalzaak/boeken en tijdschriften). De leiding was in handen van mevr. J. Alderden en de heer M. W. Alderden. In 2002 was de winkel gevestigd op het adres Venneperhof nr. 9. Gesignaleerd tussen 1996 en 2002.

Plein 7 Nieuw Vennep

In de jaren ’90 was op het adres Venneperhof nr. 5 in Nieuw Vennep kantoorboekhandel “Plein 7” gevestigd. Nadere gegevens ontbreken.

Donkersloot Nieuw-Vennep

Joh. (Hannes) Donkersloot had samen met zijn vrouw tussen 1936 en ca. 1976 een leesbibliotheek op de Venneperstraat in Nieuw-Vennep. De boeken bevonden zich in een schuurtje achter zijn huis. In 1976 stonden daar ca. 16.000 boeken. Leengeld 20 cent per deel. Cowboy- en detectiveboeken een dubbeltje.

Bokhorst Nieuw-Vennep

De precieze geschiedenis van de boekhandel op het adres Kerkstraat nr. 1 in Nieuw-Vennep heb ik niet goed kunnen reconstrueren. In 1902 vestigt J. de Jonge zich met een boek- en papierhandel in Nieuw-Vennep, waarschijnlijk op de Kerkstraat. In 1933 wordt als eigenaar van deze boekhandel Hermannus Brands genoemd en vanaf 1946 wordt de zaak gedreven door mevr. H. Brands-van Andel. In de jaren ’50 en ’60 (laatste vermelding in 1965) is er sprake van de boek- en kantoorboekhandel, annex leesbibliotheek van H. Bokhorst.

Sasburg Naarden

Boekhandel C.J.J. Sasburg in Naarden was actief in de periode 1900-1904. In 1900 nam Sasburg “Egbers’ Boekhandel” over van P. Bertoen. De zaak presenteerde zich als “Egbers’ Boekhandel (Sasburg)”, maar ook als “Boekhandel Sasburg (Firma Egbers)”. Op de afgebeelde etiketten werd de naam Egbers niet meer vermeld. Het adres van de zaak heb ik niet kunnen achterhalen. In 1903 gaf Sasburg de “Gids voor Naarden”, door J. P. Enklaar uit. In november 1904 deed hij de winkel over aan Mars Messie.

Comenius Naarden

E.B. E. (Emile) Brouwer en A. (Anneke) Brouwer-Besselink begonnen in 1970 “Boekhandel Brouwer” op het adres Tussenmeer nr. 46 in Amsterdam-Osdorp. In 1993 verhuisden ze naar Naarden-Vesting en openden daar op de Marktstraat nr. 19 boekhandel “Comenius”, genoemd naar de in Naarden begraven Moravische filosoof/theoloog Jan Amos Comenius. Toen het echtpaar in 2015 met pensioen ging, sloot de boekhandel op 19 juli van dat jaar de deuren.